การเปลี่ยนผ่านบทบาทของเทพเจ้าทู่เอ๋อร์เสิน（兔儿神）ภายใต้พลวัติของอำนาจและ วาทกรรมในสังคมจีน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
เทพเจ้าทู่เอ๋อร์เสิน（兔儿神）เป็นเทพเจ้าที่เกี่ยวข้องกับความรักระหว่างเพศเดียวกัน แม้จะไม่เป็นที่รู้จักในวงกว้าง แต่มีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อ อำนาจ และวาทกรรมเพศวิถีในสังคมจีน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาการเปลี่ยนแปลงของวาทกรรมเกี่ยวกับเทพเจ้าทู่เอ๋อร์เสิน ในบริบททางประวัติศาสตร์และสังคมร่วมสมัย และ (2) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างอำนาจ วาทกรรม และการฟื้นคืนของความรู้ชายขอบ โดยใช้เทพเจ้าทู่เอ๋อร์เสินเป็นกรณีศึกษา ภายใต้กรอบแนวคิดของมิเชล ฟูโกต์ว่าด้วยวาทกรรม อำนาจ และความรู้ชายขอบ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสารและวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ โดยอาศัยข้อมูลจากตำนานพื้นบ้าน เอกสารประวัติศาสตร์ วรรณกรรม สื่อร่วมสมัย และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
ผลการศึกษาเห็นว่า วาทกรรมเกี่ยวกับเทพเจ้าทู่เอ๋อร์เสินดำรงอยู่ภายใต้โครงสร้างอำนาจที่เปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย โดยการกดทับผ่านศีลธรรมขงจื่อ ประมวลกฎหมายราชวงศ์ชิง ซึ่งใช้ควบคุมพฤติกรรมเพศสภาพในยุคจักรวรรดิ แนวคิดทางวิทยาศาสตร์ การแพทย์ และจิตวิทยา ซึ่งเคยนิยามรักร่วมเพศว่าเป็นความเบี่ยงเบน และนโยบายของรัฐ ส่งผลให้เทพเจ้าองค์นี้กลายเป็นความรู้ชายขอบที่อยู่นอกเหนือจากบรรทัดฐานหลักของสังคม อย่างไรก็ตาม ในบริบทสมัยใหม่โดยเฉพาะในไต้หวัน วาทกรรมเกี่ยวกับเทพเจ้าทู่เอ๋อร์เสินได้ถูกฟื้นคืนและแปรเปลี่ยนเป็นสัญลักษณ์ของความหลากหลายทางเพศ ผ่านการตีความของศาลเจ้า สื่อศิลปะ และวัฒนธรรมร่วมสมัย สะท้อนให้เห็นช่องทางของการต่อต้านและการสร้างอัตลักษณ์ทางเลือกในสังคมที่เปิดกว้างยิ่งขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทุกบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ร่มพฤกษ์เป็นทัศนะและข้อคิดเห็นของผู้เขียนมิใช่ทัศนะของมหาวิทยาลัยเกริกหรือกองบรรณาธิการ การนำบทความส่วนใดส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดไปพิมพ์เผยแพร่ต้องอ้างอิงที่มาให้ชัดเจน
เอกสารอ้างอิง
ไทยโพสต์. (2566, 16 พฤษภาคม). กลุ่มทางสังคมที่สนับสนุน LGBT ในจีน ยุติการดำเนินการแล้ว. https://www.thaipost.net/abroad-news/379568/.
ธีรยุทธ บุญมี. (2557). มิเชล ฟูโกต์ (Michel Foucault) (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์วิภาษา.
อดิศร จันทรสุข, Ojanen, C. F., Tee, T., นรุตม์ ศุภวรรธนะกุล รณภูมิ สามัคคีคารมย์ สกล โสภิตอาชาศักดิ์ และ สุภมาส โตกทอง. (2563). รายงานการศึกษารูปแบบการสนับสนุน LGBTI+ และ 4P (โครงการพัฒนาข้อเสนอแนะต่อการพัฒนารูปแบบและระบบการสนับสนุนสมาชิกครอบครัว เพื่อน คู่ชีวิต และผู้ให้บริการสุขภาพเพื่อส่งเสริมสุขภาวะของประชากรกลุ่มความหลากหลายทางเพศ). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Bao, H. (2025, February 14). Fabulating the Rabbit God Story: Reclaiming Queer Asian Heritage. Sage Publishing. https://www.sagepub.com/explore-our-content/blogs/posts/sage-perspectives/2025/02/14/fabulating-the-rabbit-god-story-reclaiming-queer-asian-heritage#:~:text=match%20at%20L172%20the%20Rabbit,society%2C%20culture%20and%20queer%20people%E2%80%99s.
BBC News Chinese. (2024, December 12). Behind China’s first lawsuit in which a transgender person won compensation: Controversy over electroshock conversion therapy, forced hospitalization, and excessive medication.https://www.bbc.com/zhongwen/articles/c745e3vqj05o/simp.
Chen, A.(2014). Homosexuality contents in Chinese university textbooks: Errors, stigmatisation and impact. Gay and Lesbian Campus Association of China.
Chiang, H. (2010). Epistemic modernity and the emergence of homosexuality in China. Gender & History, 22(3), 629–657.
Choi, Y. (2015). Homosexual Stories of Fujian Area and Literati’s Awareness in the Ming and Qing Dynasties. Literature and Culture Studies, 2015(4), 69-77.
Cynthia Hung Torie Gervais Clare Lear and Jim Hwang. (2024). 2023–2024 ไต้หวันในหนึ่งนาที. กระทรวงการต่างประเทศสาธารณรัฐจีน.
Davidson, H. & Lin, C.H. (2023, March 7). How a Rabbit God Became an Icon for Taiwan’s Gay Community. The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2023/mar/07/how-a-rabbit-god-became-an-icon-for-taiwans-gay-community.
Dikötter, F. (1995). Sex, Culture and Modernity in China. Hong Kong University Press.
Guo, J. (2013). Visual Culture and Representations of Male Same-Sex Relationships in Late Imperial and Early Republican China. Chung Cheng Chinese Studies, 2013(2), 213-238.
Guo, X. (2007). Did China Ever Decriminalize Homosexual. Law and Social Development, 2007(4), 51-61.
Hinsch, B. (1990). Passions of the cut sleeve: The male homosexual tradition in China. University of California Press.
Human Rights Watch. (2017). Have You Considered Your Parents' Happiness? : Conversion Therapy Against LGBT Youth in China. Human Rights Watch. https://www.hrw.org/sites/default/files/report_pdf/china1117_web_0.pdf.
Jiang, S. (2020, August 14). ‘End of the Rainbow’: Shanghai Pride shuts down amid shrinking space for China’s LGBTQ community. CNN World. https://www.cnn.com/2020/08/14/asia/shanghai-pride-shutdown-intl-hnk/index.html.
Kang, W. (2009). Obsession: Male same-sex relations in China, 1900-1950. Hong Kong University Press.
Lai, X. (Ed.). (1985). Min Xiao Ji · Min Za Ji (Ba Min Wenxian Congkan).Fujian People's Publishing House.
Lin, X. (2009). The Male Homosexuality Culture Phenomenon under the Legal Vision in Qing Dynasty (Master’s thesis, Chongqing University). CNKI. http://www.cnki.com.cn/KCMS/detail/detail.aspx?dbcode=CMFD&dbname=CMFD2009&filename=2009149770.nh&uniplatform=OVERSEA&v=_FXKKpDc5OEyaokY99ssSaKOloxcT85OkGvsH9A2cWC-QVo-7cBYqqLNw163BA-b.
Pak, Y. (2021, July 8). WeChat deletes Chinese university LGBT accounts in fresh crackdown. Reuters. https://www.reuters.com/world/china/chinas-wechat-deletes-university-lgbt-accounts-2021-07-07/.
Shen, D. (1959). Wanli Yehuo Bian xia ce. Zhonghua Book Company.
Sun, E., Chen, S., Cheng, Z., & Wei, J. (Eds.). (2011a). Daoguang chongzuan Fujian tongzhi er (China Local Gazetteers Series: Provincial Gazetteers – Fujian, Vol. 4). Phoenix Press.
Sun, E., Chen, S., Cheng, Z., & Wei, J. (Eds.). (2011b). Daoguang chongzuan Fujian tongzhi si (China Local Gazetteers Series: Provincial Gazetteers – Fujian, Vol. 6). Phoenix Press.
Szonyi, M. (2003). Hu Tianbao and the discourse of homosexuality in mid-Qing dynasty. Journal of History and Anthropology, 1(1), 67-82.
Textbook Compilation Group of Ideological and Moral Cultivation and Legal Basis. (2023). Ideological and moral cultivation and legal basis (2023 ed.). Higher Education Press.
United Nations Development Programme & China Women’s University. (2018). Legal gender recognition in China: A legal and policy review. UNDP.
Wang, Y. (Ed.). (1993). Yuan Mei quanji (Vol. 4). Jiangsu Ancient Books Publishing House.
Wei Ming Shrine. (n.d.). Intro [Facebook page]. Facebook. https://www.facebook.com/WeiMingShrine/?locale=zh_CN.
Weiming Tang. (2011, March 6). Lu Weiming fashi says: Why I established the Temple of the Rabbit God [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=l08InDIoxOw.
Xu, X. (1999). The phenomenon of homosexuality in ancient Southeast China as seen in Mindu bieji. Root Exploration, 1999(01), 36-41.
Zhu, J. (2017). Handbook of advocacy for the legal rights of Tongzhi (Revised edition).Tongyu common language. https://www.tycommonlanguage.com/post/中国同志法律权益倡导手册.
