ความรับผิดทางกฎหมายของสภาวิชาชีพในการกำกับดูแลมาตรฐานวิชาชีพในประเทศไทย

บทคัดย่อ

งานศึกษานี้มุ่งวิเคราะห์สถานะทางกฎหมาย อำนาจ และความรับผิดของสภาวิชาชีพในประเทศไทย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความรับผิดทางปกครอง ทางแพ่ง และทางวินัย เปรียบเทียบหลักกฎหมายและแนวปฏิบัติในต่างประเทศที่เกี่ยวข้องและเสนอแนวทางสำหรับการปฏิรูปกฎหมาย งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ โดยอาศัยการศึกษาเอกสารกฎหมาย งานวิชาการ และคำพิพากษาศาลฎีกา

ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า สภาวิชาชีพเป็นนิติบุคคลมหาชนซึ่งจัดตั้งขึ้นตามกฎหมายเฉพาะ มีอำนาจออกใบอนุญาตกำกับดูแลวินัยวิชาชีพ และบริหารจัดการกิจการภายใน การใช้อำนาจของสภาวิชาชีพถือเป็นการใช้อำนาจทางปกครอง อยู่ภายใต้การตรวจสอบโดยศาลปกครองและต้องเป็นไปตามหลักนิติธรรม อย่างไรก็ตามมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับสภาวิชาชีพบางฉบับยังขาดความชัดเจนที่เกี่ยวกับขอบเขตความรับผิดโดยเฉพาะในกรณีมีการกำกับดูแลที่บกพร่อง และพบว่ามีกฎหมายบัญญัติแต่กฎหมายไม่มีสภาพบังคับใช้ รวมถึงมีกฎหมายแต่ไม่ครอบคลุมในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น ความรับผิดอาจเกิดจากการกระทำทางปกครองที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การละเลยต่อหน้าที่ตามกฎหมาย หรือการใช้อำนาจเกินขอบเขต  แนวทางการแก้ไขประกอบด้วยการเพิกถอนคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย การบังคับให้ปฏิบัติหน้าที่ที่ละเลย และการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนตามพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 งานวิจัยนี้แสดงเห็นความจำเป็นในการมีบทบัญญัติทางกฎหมายที่ชัดเจนยิ่งขึ้น เพื่อให้มั่นใจว่าสภาวิชาชีพมีความรับผิดชอบ และเสริมสร้างกรอบกฎหมายในการกำกับดูแลหน้าที่และความรับผิดของสภาวิชาชีพให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น