สารสังหารและการเตรียมความพร้อมของตำรวจไทยภายใต้กรอบความมั่นคงทางเคมี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ปัจจุบัน ภัยจากสารสังหารและสารเคมีอันตรายไม่ได้จำกัดอยู่เพียงในทางทหารหรือการก่อการร้ายระหว่างประเทศอีกต่อไป แต่ได้ขยายเข้าสู่อาชญากรรมและเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในพื้นที่พลเรือนมากขึ้น ส่งผลให้ตำรวจซึ่งเป็นหน่วยงานเผชิญเหตุลำดับต้นต้องเผชิญความเสี่ยงจากสารเคมีอันตรายโดยตรง ขณะที่การเตรียมความพร้อมด้านองค์ความรู้ อุปกรณ์ และการประสานงานระหว่างหน่วยงานยังมีข้อจำกัดอยู่ บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะของสารสังหารที่อาจส่งผลกระทบต่อความมั่นคงทางเคมี วิเคราะห์ความพร้อมของตำรวจไทยในการรับมือเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสารเคมีอันตราย และเสนอแนวทางยกระดับความพร้อมภายใต้กรอบความมั่นคงทางเคมี โดยใช้วิธีการศึกษาจากการทบทวนเอกสารทางวิชาการ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง รายงานกรณีศึกษา และแนวคิดด้านการจัดการเหตุฉุกเฉินทั้งในและต่างประเทศ ผลการศึกษาพบว่า แม้ประเทศไทยจะมีกรอบกฎหมายและมาตรการควบคุมสารเคมีที่ค่อนข้างชัดเจน แต่ยังมีช่องว่างด้านการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงาน การถ่ายทอดองค์ความรู้ด้าน คชรน. สู่หน่วยงานตำรวจ และการเข้าถึงเทคโนโลยีตรวจจับสารเคมีในระดับปฏิบัติการ บทความจึงเสนอแนวทางยกระดับความพร้อมเชิงระบบผ่านการพัฒนาบุคลากร การสร้างฐานข้อมูลและระบบเตือนภัยร่วม ตลอดจนการกำกับดูแลสารเคมีบนพื้นฐานความเสี่ยง เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางเคมีและความปลอดภัยสาธารณะของประเทศไทยในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล ถือว่าเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือรับผิดชอบใดๆ
เอกสารอ้างอิง
กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม. (2564). คู่มือการเตรียมความพร้อมและตอบโต้ภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข กรณีอุบัติภัยสารเคมี. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. สืบค้นเมื่อ 24 มีนาคม 2569, จากhttps://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1171220210826082606.pdf.
กระทรวงกลาโหม. (2564). ประกาศกระทรวงกลาโหม เรื่อง กำหนดยุทธภัณฑ์ที่ต้องขออนุญาตตามพระราชบัญญัติควบคุมยุทธภัณฑ์ พ.ศ. 2530 (แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2564). สืบค้นเมื่อ 24 มีนาคม 2569, จาก https://www.chemtrack.org/Law/Mod-2564.pdf.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2535, 6 เมษายน). พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535. ราชกิจจานุเบกษา. สืบค้นเมื่อ 24 มีนาคม 2569, จาก https://www.krisdika.go.th.
ไทยรัฐ. (2567, 12 สิงหาคม). 3 ศพรับวันแม่ “ตำรวจหญิง–ลูกสาว” ตายปริศนา กลิ่นโซดาไฟคลุ้งบ้านพัก. สืบค้นเมื่อ 24 มีนาคม 2569, จาก https://www.thairath.co.th/news/crime/2807362.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2545, 27 กันยายน). พระราชบัญญัติคุ้มครองการดำเนินงานขององค์การห้ามอาวุธเคมี พ.ศ. 2545. ราชกิจจานุเบกษา. สืบค้นเมื่อ 24 มีนาคม 2569, จาก https://www.krisdika.go.th.
กรมโรงงานอุตสาหกรรม. (2544, 16 พฤศจิกายน). พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2544. สืบค้นเมื่อ 24 มีนาคม 2569, จาก https://www.diw.go.th.
BBC News. (2018a, March 7). North Korea used VX nerve agent to kill leader’s brother, says US. Retrieved March 24, 2026, from https://www.bbc.com/news/world-asia-43312052.
Bertalanffy, L. von. (1968). General system theory: Foundations, development, applications. New York, NY: George Braziller.
ChemLinked. (2025, March 19). Thailand to issue list of hazardous substances (No. 8). Retrieved March 24, 2026, from https://chemical.chemlinked.com/news/chemical-news/thailand-to-update-list-of-hazardous-substances.
CIRS Group. (2024, October 25). Thailand initiates review and assessment of the Hazardous Substances Act. Retrieved March 24, 2026, from https://www.cirs-group.com/en/chemicals/thailand-initiates-review-and-assessment-of-the-hazardous-substances-act.
Federal Emergency Management Agency. (2023). Chemical incident consequence management: Planning and decision framework. Retrieved March 24, 2026, from https://www.fema.gov/oet-tools/chemical-incident-consequence-management.
Federal Emergency Management Agency. (2025, January 24). Planning and decision framework for chemical incident consequence management. Retrieved March 24, 2026, from https://www.fema.gov/oet-tools/chemical-incident-consequence-management.
Gorniak, L., Dumitrescu, E., & Szymanski, R. (2025). A practical classification approach for chemical, biological, radiological and nuclear (CBRN) hazards based on toxicological and situational parameters. Applied Sciences, 15(19), Article 10421. https://doi.org/10.3390/app151910421.
International Committee of the Red Cross (ICRC). (2018). An effective killer: Five things you need to know about chemical weapons. Retrieved March 24, 2026, from https://www.icrc.org/en/document/effective-killer-five-things-you-need-know-about-chemical-weapons.
knoell Germany GmbH. (2025, May 20). Thailand chemical regulations: What will Thailand’s move to a risk-based chemicals management model mean for stakeholders? Retrieved March 24, 2026, from https://www.knoell.com/en/news/thailand-chemical-regulations-what-will-thailands-move-to-a-risk-based-chemicals-management.
Koenig, K. L., & Schultz, C. H. (Eds.). (2009). Koenig and Schultz’s disaster medicine: Comprehensive principles and practices. Cambridge University Press.
McKone, T. E., Huey, B. M., Downing, E., & Hakkinen, P. J. (Eds.). (2000). Strategies to protect the health of deployed U.S. forces: Detecting, characterizing, and documenting exposures. National Academies Press. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK225370/.
MSD Manuals. (n.d.). Vesicant chemical-warfare agents. MSD Manual Professional Edition. Retrieved March 24, 2026, from https://www.msdmanuals.com/professional/injuries-poisoning/mass-casualty-weapons/vesicant-chemical-warfare-agents.
Opravil, J., Pejchal, J., Finger, V., Korabecny, J., Rozsypal, T., Hrabinova, M., Muckova, L., Hepnarova, V., Konecny, J., Soukup, O., & Jun, D. (2023). A-agents, misleadingly known as “Novichoks”: A narrative review. Archives of Toxicology, 97, 2587–2607. https://doi.org/10.1007/s00204-023-03571-8.
Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons. (2004). Guidelines for mass casualty decontamination during chemical weapons incidents. Retrieved March 24, 2026, From https://www.opcw.org/resources/publications/guidelines-mass-casualty-decontamination-during-chemical-weapons-incidents.
Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons. (2020). Changes to Schedule 1 of the Annex on Chemicals to the Chemical Weapons Convention. Retrieved March 24, 2026, from https://www.opcw.org/changes-annex-chemicals.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.
Slovic, P. (1987). Perception of risk. Science, 236(4799), 280–285. https://doi.org/10.1126/science.3563507
Stopp, B., & Stopp, M. (2021). Early detection of exposure to toxic chemicals using continuously recorded multi-sensor physiology. Sensors, 21(11), Article 3616. https://doi.org/10.3390/s21113616.
Thai PBS. (2023, May 29). Summary of the “Am Cyanide” serial murder case involving 14 victims. Retrieved March 24, 2026, from https://www.thaipbs.or.th/news/content/327076.
Tierney, K. (2019). Disasters: A sociological approach. Polity Press.
Ugwu, C. N., Okafor, C. C., & Eze, O. C. (2025). Medical preparedness for bioterrorism and chemical warfare. Medicine, 104(20), e37951. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000037951.
