ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตคนพิการในระบบแรงงานจังหวัดนครพนม

Main Article Content

สิริพร คาคำเม
วรวุฒิ อินทนนท์

บทคัดย่อ

การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับคุณภาพชีวิตของคนพิการในระบบแรงงานจังหวัดนครพนม 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตของคนพิการในระบบแรงงานจังหวัดนครพนม 3) เสนอแนะแนวทางในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของคนพิการในระบบแรงงานจังหวัดนครพนม ใช้วิธีการศึกษาเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือเก็บข้อมูล ทดสอบความตรงและความเที่ยงของเครื่องมือได้ที่ 0.67-1.00 และความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับอยู่ที่ 0.924 เก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 375 คน คำนวณกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ Taro Yamane และเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามประเภทความพิการและลักษณะอาชีพ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ สถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ เพื่อทดสอบสมมติฐาน เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างกับกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ที่มีประสบการณ์เกี่ยวข้องโดยตรงกับการดำรงชีวิตและการจ้างงานของคนพิการ จำนวน 15 คน เลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) และทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา


ผลการศึกษา พบว่า 1) ระดับคุณภาพชีวิตของคนพิการในระบบแรงงานจังหวัดนครพนมโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก และเมื่อพิจารณารายด้าน พบว่าอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านร่างกายมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านสิ่งแวดล้อม และด้านความสัมพันธ์ทางสังคม ตามลำดับ 2) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตของคนพิการในระบบแรงงานจังหวัดนครพนม จากผลการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นพหุคูณพบว่า ปัจจัยด้านการเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการ การสนับสนุนทางสังคม การศึกษาและทักษะอาชีพ รายได้และความมั่นคงในอาชีพ และโอกาสในการเข้าสังคมและการมีส่วนร่วม สามารถร่วมกันทำนายคุณภาพชีวิตของคนพิการได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยทุกปัจจัยมีอิทธิพลในทิศทางเชิงบวก และเมื่อพิจารณาอิทธิพลสัมพัทธ์ พบว่า ด้านโอกาสในการเข้าสังคมและการมีส่วนร่วมมีอิทธิพลสูงสุด รองลงมาคือ ด้านรายได้และความมั่นคงในอาชีพ ด้านการสนับสนุนทางสังคม ด้านการเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการ และด้านการศึกษาและทักษะอาชีพ ตามลำดับ 3) แนวทางในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของคนพิการในระบบแรงงานจังหวัดนครพนม จากผลการศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพสะท้อนว่า การส่งเสริมคุณภาพชีวิตของคนพิการควรมุ่งเน้นการพัฒนาทักษะอาชีพที่สอดคล้องกับตลาดแรงงาน การเพิ่มโอกาสในการจ้างงาน การสนับสนุนสิทธิและสวัสดิการอย่างทั่วถึง การเสริมสร้าง
การยอมรับทางสังคม ตลอดจนการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบสนับสนุนที่เอื้อต่อการดำรงชีวิตและการทำงานของคนพิการอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คาคำเม ส. . ., & อินทนนท์ ว. (2026). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตคนพิการในระบบแรงงานจังหวัดนครพนม. วารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล, 12(2), 173–183. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/scaj/article/view/289072
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ. (2566). รายงานประจำปี 2566. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. สืบค้นเมื่อ 2 มกราคม 2569 จาก https://dep.go.th.

มนทกานต์ ฉิมมามี, และคณะ. (2566). การพัฒนาระบบสนับสนุนคนพิการตลอดช่วงชีวิต: กรอบแนวคิดและข้อเสนอเชิงนโยบาย. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 49(3), 101–125.

รัตนะ บัวสนธ์. (2563). ปรัชญาการวิจัย. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด. (2567). รายงานสถานการณ์ด้านสังคมและคุณภาพชีวิตคนพิการ จังหวัดนครพนม ปี 2567. สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดนครพนม.

อุษา กิตติยานุรักษ์. (2564). ระดับการศึกษากับโอกาสการจ้างงานของคนพิการไทย. วารสารเศรษฐศาสตร์และสังคม, 41(2), 133–149.

Becker, G. S. (1993). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. (3rd ed.). University of Chicago Press.

Cohen, S., & Wills, T. A. (1985). Stress, social support, and the buffering hypothesis. Psychological Bulletin, 98(2), 310–357.

House, J. S. (1981). Work stress and social support. Addison-Wesley.

OECD. (2010). Sickness, disability and work: Breaking the barriers. OECD Publishing.

Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford University Press.

Shakespeare, T. (2014). Disability rights and wrongs revisited. Routledge.

United Nations. (2006). Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD).

World Health Organization Quality of Life Group. (1995). The World Health Organization Quality of Life assessment (WHOQOL): Position paper from the World Health Organization. Social Science & Medicine, 41(10), 1403–1409.