การจัดการระบบสุขภาพต่อกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงโดยทีมครูฝึกสุขภาพระดับอำเภอ : กรณีศึกษา อำเภอโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ระบบสุขภาพระดับอำเภอ คือ หัวใจของการจัดการสุขภาพที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน บทความนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อออกแบบและพัฒนากลไกทางสังคมในระดับอำเภอ ในการจัดการกับปัญหาโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง โดยนำทฤษฎีการเรียนรู้เพื่อเปลี่ยนแปลงและแนวคิดสร้างเสริมศักยภาพ มาใช้พัฒนาทีมครูฝึกสุขภาพระดับอำเภอ ซึ่งประกอบด้วยผู้สมัครใจเข้าร่วมโครงการจำนวน 140 คน ได้แก่ เจ้าหน้าที่รัฐผู้ปฏิบัติงานด้านส่งเสริมสุขภาพระดับอำเภอ อาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้าน นักการเมืองท้องถิ่น ผู้แทนองค์กรเอกชน นักวิชาการจากสถาบันการศึกษาในพื้นที่และผู้นำชุมชน ทำหน้าที่เป็นตัวกลางเชื่อมต่อบทเรียนของชุมชนด้านการจัดการกับปัญหาโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงให้กับกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง 80 คน ซึ่งอาศัยอยู่ใน 3 ตำบล 43 หมู่บ้าน เขตอำเภอโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชร โดยใช้วิธีวิจัยแบบฐานราก ปฏิบัติการเชิงคุณภาพและถอดบทเรียน เก็บข้อมูลด้วยแนวสัมภาษณ์ แบบสังเกต แบบประเมินศักยภาพ และแบบบันทึกกระบวนการเรียนรู้ ใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและสถิติเชิงพรรณา และ t-test นำเสนอข้อมูลในรูปของกรณีปฏิบัติที่ดี ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการเรียนรู้เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงและรูปแบบการสร้างเสริมศักยภาพ สามารถเพิ่มศักยภาพให้แก่ทีมครูฝึกสุขภาพระดับอำเภอ ร่วมเป็นทีมงานในระบบการจัดการสุขภาพระดับอำเภอได้อย่างมีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับสภาพปัญหาและบริบททางสังคมวัฒนธรรมของชุมชน อีกทั้งสามารถลดพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ของกลุ่มเสี่ยงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร สักทอง : วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลับราชภัฏกำแพงเพชร
ข้อคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฎในวารสารเป็นวรรณกรรมของผู้เขียนโดยเฉพาะ ซึ่งมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชรและบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
เอกสารอ้างอิง
Chaileetongdee, S. (2009). Decentralization by Transferring Health Centers: A Case Study of the 4 Urgent Provinces. Mahasarakham: Faculty of Health Sciences,
Mahasarakham University.
Chaisawang, C. (2009). The Development of Local Health Assurance Funds in Fao Rai District, Nong Khai Province. Master’s thesis, Mahasarakham University. (in Thai)
de Savigny, D., & Adam, T. (Eds.). (2009). Systems Thinking for Health Systems Strengthening. Geneva : WHO.
Dirkx, J.M. (1998). Transformative Learning Theory in the Practice of Adult Education : An Overview. PAACE Journal of Lifelong Learn¬ing, 7, 1-14.
Esperat, M.C., et al. (2008). Transforming for Health: A Framework for Conceptual¬izing Health Behaviors in Vulnerable Populations. Nursing Clinics of North America, 43(3),
381-395.
Institute for Population and Social Research. (2018). Thai Health Report 2018. Bangkok: Amarin Printing & Publishing Public.
Loet-thawontham, K. (2008). The Lesson Learned Visualizing Result of Local Health Insurance Fund, Wat Phleng Sub-District, Wat Phleng District, Ratchaburi.
Ratchaburi : Boromarajonani College of Nursing.
Mayor, V. (2006). Long-term Conditions. 3: Being an Expert Patient. British Journal of Community Nursing, 11(2), 59-63.
Merriam, S. B., Cafferella, R.S. & Baumgartner, L.M. (2007). Learn¬ing in Adulthood : A Comprehensive Guide (3 rd ed.). San Francisco : Jossey-Bass.
Mezirow, J. (1991). Transformative dimensions of adult learning. San Francisco : Jossey-Bass.
Mezirow, J. & Taylor, E.W. (Eds.). (2009). Transformative Learning in Practice : Insight from
Community, Workplace, and Higher Education. San Francisco, CA : Jossey-Bass.
National Health Commission Office. (2016). Thai Health 2016. Bangkok: National Health Commission Office.
Nitayarumphong, S. (1990). Evolution of Primary Health Care in Thailand : What policies worked?. Health Policy Plan, 5, 246-254.
Phillipi, J. (2010). Transformative Learning in Healthcare. PAACE Journal of Lifelong Learning, 19, 39-54.
Tangcharoensathein, V., et al. (2018). The Development of the Health System in Thailand: The Foundation of Achieving Universal Health Security. Bangkok : International
Health Policy Program.
Thom, D.H., et al. (2016). A Qualitative Study of How Health Coaches Support Patients in Making Health-Related Decisions and Behavioral Changes. Annals of Family
Medicine, 14(6), 509-516.
Thongphuthorn, S. (2010). The Effectiveness of Using Participatory Programs in the Development of Standardized Urban Health Centers, Mahasarakham Province.
Master’s Thesis Mahasarakham University.
Trento, M., et al. (2004). A 5-year Randomized Controlled Study of Learning, Problem Solving Ability, and Quality of Life Modifications in People with type 2 Diabetes Managed by Group Care. Diabetes Care, 27(3), 670-675.
Ubon Ratchathani Provincial Health Office. (2013). The Summary of Public Health Development, Ubon Ratchathani. Ubon Ratchathani : Siritham Offset.
UCSF Center for Excellence in Primary Care. (2016). Health Coaching. [Online]. Available : http://cepc.ucsf.edu/health-coaching. [2018, October 2016].
