กรอบกฎหมายว่าด้วยการรับรองไฮโดรเจนสะอาด : การศึกษาเชิงเปรียบเทียบพร้อมข้อเสนอแนะ สำหรับประเทศไทย
คำสำคัญ:
การรับรองไฮโดรเจนสะอาด, เงินอุดหนุน, ความแน่นอนทางกฎหมาย, กฎหมายเปรียบเทียบ, ช่องว่างทางกฎหมายบทคัดย่อ
ไฮโดรเจนสะอาดได้รับการยอมรับในระดับสากลว่าเป็นองค์ประกอบสำคัญในการลดการปล่อยคาร์บอน อย่างไรก็ตาม คุณค่าด้านสิ่งแวดล้อมของไฮโดรเจนไม่ได้เกิดขึ้นโดยธรรมชาติ หากแต่เป็นสถานะทางกฎหมายที่ต้องอาศัยระบบการรับรองที่เข้มแข็ง บทความนี้มุ่งวิเคราะห์
ความย้อนแย้งของมาตรการอุดหนุนของประเทศไทย ซึ่งเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศที่ทะเยอทะยานและมาตรการส่งเสริมการลงทุนของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนสำหรับไฮโดรเจนสะอาด กลับไม่สามารถดำเนินการได้จริงในเชิงปฏิบัติ ภาวะชะงักงันดังกล่าวเกิดจากช่องว่างทางกฎหมายที่สำคัญ กล่าวคือ การขาดนิยาม มาตรฐาน และระบบการตรวจสอบของไฮโดรเจนสะอาดในระดับชาติ
ซึ่งก่อให้เกิดความไม่แน่นอนทางกฎหมายอย่างร้ายแรงต่อผู้ลงทุน งานวิจัยนี้เสนอว่าระบบการรับรองถือเป็นเงื่อนไขทางกฎหมายขั้นพื้นฐานสำหรับการจัดตั้งระบบอุดหนุนใด ๆ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยทางกฎหมายเชิงเปรียบเทียบแบบโครงสร้างและหน้าที่ การศึกษานี้วิเคราะห์กรอบกฎหมายของหกเขตอำนาจศาลหลัก ได้แก่ สหรัฐอเมริกา แคนาดา สหภาพยุโรป เกาหลีใต้ ออสเตรเลีย และญี่ปุ่น เพื่อระบุแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศในระดับสากล ผลการศึกษาพบว่ามีแนวโน้มความสอดคล้องกันของเกณฑ์
ทางเทคนิค เช่น ขอบเขตการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตั้งแต่การจัดหาวัตถุดิบจนถึงขั้นตอนการผลิต และระดับเกณฑ์การปล่อยคาร์บอนแบบขั้นบันได สูงสุดถึง 4.0 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อกิโลกรัมไฮโดรเจน อย่างไรก็ตาม พบว่ากรอบกฎหมายปัจจุบันของประเทศไทยภายใต้สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน และสถาบันมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ยังไม่สอดคล้องและไม่สามารถรองรับการดำเนินการได้ เนื่องจากข้อจำกัด
ด้านอำนาจหน้าที่และโครงสร้างสถาบันที่สำคัญ บทความนี้สรุปว่า การตรากฎหมายใหม่เป็นสิ่งจำเป็น โดยเสนอให้ตรากฎหมายเฉพาะ ได้แก่ พระราชบัญญัติการรับรองไฮโดรเจน กฎหมายใหม่นี้ควรใช้รูปแบบผสมผสานที่เน้นการนำไปใช้จริง โดยผสานเกณฑ์การประเมินจากต้นน้ำถึงประตูโรงงานแบบเทคโนโลยีเป็นกลางและระบบขั้นบันไดของเกาหลีใต้ เข้ากับโครงสร้างใบรับรองแบบยืดหยุ่นและแยกส่วนของออสเตรเลีย แนวทางนี้จะช่วยสร้างความมั่นคงทางกฎหมาย พร้อมหลีกเลี่ยงความซับซ้อนที่มากเกินไปของระบบสหภาพยุโรป
เอกสารอ้างอิง
Andrzej Graczyk, Paweł Brusiło and Alicja Małgorzata Graczyk, ‘Hydrogen as a Renewable Fuel of Non-Biological Origins in the European Union—The Emerging Market and Regulatory Framework’ (2025) 18 Energies 617 <https://doi.org/10.3390/en18030617> accessed 30 October 2025.
Anthony Velazquez Abad and Paul E. Dodds, ‘Green hydrogen characterisation initiatives: Definitions, standards, guarantees of origin, and challenges’ (2020) 138 Energy Policy 111300 < https://doi.org/10.1016/j.enpol.2020.111300> accessed 30 October 2025.
Daniel Goodwin and others, ‘Expert views on the legitimacy of renewable hydrogen certification schemes’ (2025) 121 Energy Research & Social Science 103970 <https://doi.org/10.1016/j.erss.2025.103970> accessed 30 October 2025.
Donna M. Attanasio and Meghan Briggs, ‘Hydrogen Regulation in the United States Hydrogen Regulation in the United States: Will Government Financial Incentives Outweigh Regulatory Hurdles?’ in Ruven Fleming (ed) The Cambridge Handbook of Hydrogen and the Law (CUP 2024) <https://doi.org/10.1017/9781009459259> accessed 30 October 2025.
Erlend Hordvei and others, ‘From Policy to Practice: The Cost of Europe's Green Hydrogen Ambitions.’ arXiv e-prints (2024): arXiv-2406 <https://arxiv.org/abs/2406.07149> accessed 30 October 2025.
Francisca Gallegos, ‘Bridging the Gap: Certification Schemes for Sustainable Hydrogen in Global Trade’ (2024) 21(3-4) Journal for European Environmental & Planning Law 239 <https://doi.org/10.1163/18760104-21030005> accessed 30 October 2018.
Francisca Gallegos, ‘The Art of Certifying Hydrogen: A New Era in International Trade’ (2024) 22 Oil, Gas and Energy Law 1 <https://erepo.uef.fi/handle/123456789/33286> accessed 30 October 2018.
Fred Gale and others, ‘Renewable hydrogen standards, certifications, and labels: A State-of-the-Art Review from a Sustainability Systems Governance Perspective’ (2024) 59 International Journal of Hydrogen Energy 654 < https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2024.02.038> accessed 30 October 2025.
Gabriela Gonçalves Dias Ponzi and others, ‘The hydrogen life cycle assessment methodology: an overlooked puzzle piece in harmonizing hydrogen certification and trade’ (2024) 26 Clean Technol Environ Policy 2573 <https://doi.org/10.1007/s10098-024-02752-y> accessed 30 October 2025.
Ibrar Ahmad, Jamil Afzal, and Siraj Ahmad, ‘International and Comparative Law Perspectives of Hydrogen Economy’ in Ibrar Ahmad, Jamil Afzal, and Siraj Ahmad (eds) Legal Framework of Green Hydrogen Production and Hydrogen Economy for Sustainable Development. (SCOPUA Books 2025) < https://doi.org/10.64060/978-627-7898-00-7-3 > accessed 30 October 2025
Ibrar Ahmad, Jamil Afzal, and Siraj Ahmad, ‘Regulatory Analysis of Energy Law and Hydrogen Economy’ in Ahmad, Ibrar, Jamil Afzal, and Siraj Ahmad (eds) Legal Framework of Green Hydrogen Production and Hydrogen Economy for Sustainable Development. (SCOPUA Books 2025) <https://doi.org/10.64060/978-627-7898-00-7-4> accessed 30 October 2025.
Jae-Eun Shin, ‘Hydrogen Technology Development and Policy Status by Value Chain in South Korea’ (2022) 15 Energies 8983 < https://doi.org/10.3390/en15238983> accessed 30 October 2025.
John Chandler and John Paterson, ‘Selling sunshine Emerging challenges in the certification of hydrogen’ (2025) 43 Journal of Energy & Natural Resources Law 47 <https://doi.org/10.1080/02646811.2024.2344363> accessed 30 October 2025.
Jonathan Schmid and others, ‘Is it green? Designing a blockchain-based certification system for the EU hydrogen market’ (2024) 7 Frontiers in Blockchain 1408743 <https://doi.org/10.3389/fbloc.2024.1408743> accessed 30 October 2025.
Judith Resnik and Dennis Curtis, Representing Justice: Invention, Controversy, and Rights in City-States and Democratic Courtrooms (Yale University Press 2011).
Kyeong-Mi Kim and Dongwoo Kim, ‘Life Cycle Assessment of Greenhouse Gas Emissions in Hydrogen Production via Water Electrolysis in South Korea’ (2024) 16 Sustainability 11010 <https://doi.org/10.3390/su162411010> accessed 30 October 2025.
Lee V. White and others, ‘Implications for cost-competitiveness of misalignment in hydrogen certification’ Energy Policy 204 (2025) 114661 < https://doi.org/10.1016/j.enpol.2025.114661> accessed 30 October 2025.
Lee V. White and others, ‘Towards emissions certification systems for international trade in hydrogen: The policy challenge of defining boundaries for emissions accounting’ (2021) 215 Energy 119139 <https://doi.org/10.1016/j.energy.2020.119139> accessed 30 October 2025
Leigh Hancher and Simina Suciu, ‘Hydrogen Regulation in Europe: The EU’s ‘Hydrogen and Decarbonised Gas Market’ – Best Practice or Missed Opportunity?’ in Ruven Fleming (ed) The Cambridge Handbook of Hydrogen and the Law (CUP 2024) <https://doi.org/10.1017/9781009459259> accessed 30 October 2025.
Mark Van Hoecke, Methodology of Comparative Legal Research (Hart Publishing 2015).
Maximilian Kuhn and Peter Koop, Standardizing Hydrogen Certification: Enhance Traceability, Transparency, and Market Access (H2Global Stiftung Policy Brief 2023).
Piti Eiamchamroonlarp, ‘Hydrogen Regulation in Southeast Asia: Steam Reforming from Biofuels as an Alternative to Electrolysis?’ in Ruven Fleming (ed) The Cambridge Handbook of Hydrogen and the Law (CUP 2024) <https://doi.org/10.1017/9781009459259> accessed 30 October 2025.
Ralf Michaels, 'The Functional Method of Comparative Law' in Mathias Reimann and Reinhard Zimmermann (eds), The Oxford Handbook of Comparative Law (Oxford University Press 2006) <https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780198810230.013.11> accessed 30 October 2025.
Ruven Fleming, ‘Introduction’ in Ruven Fleming (ed) The Cambridge Handbook of Hydrogen and the Law (CUP 2024) <https://doi.org/10.1017/9781009459259> accessed 30 October 2025.
Shahrouz Nayebossadri, Michael Walsh and Michael Smailes, ‘An Overview of the Green Hydrogen Value Chain Technologies and Their Challenges for a Net-Zero Future’ (2025) 6(2) Hydrogen 26 <https://doi.org/10.3390/hydrogen6020026> accessed 30 October 2018.
Stefan Bube and others, ‘Sustainability regulations for PtX projects: Scope and impact analysis’ (2025) 9 Joule 101966 <https://doi.org/10.1016/j.joule.2025.101966> accessed 30 October 2025.
Wenting Cheng and Sora Lee, ‘How Green Are the National Hydrogen Strategies?’ (2022) 14 Sustainability 1930 <https://doi.org/10.3390/su14031930> accessed 30 October 2018.
Yuma Osaki and Llewelyn Hughes, ‘Japan: Putting Hydrogen at the Core of Its Decarbonisation Strategy’ in Rainer Quitzow and Yana Zabanova (eds) The Geopolitics of Hydrogen (Springer 2025) 105-120 < https://doi.org/10.1007/978-3-031-84022-7_5> accessed 30 October 2025.
Yunji Kim and others, ‘An Analysis of Greenhouse Gas Emissions in Electrolysis for Certifying Clean Hydrogen’ (2024) 17 Energies 3698 <https://doi.org/10.3390/en17153698> accessed 30 October 2025.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลงานที่ตีพิมพ์ในวารสารนิติศาสตร์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และวารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สงวนสิทธิในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ในแบบรูปเล่มและทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่นใด
บทความหรือข้อความคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารนิติศาสตร์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนโดยเฉพาะ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และบรรณาธิการไม่จําเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
