การศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์การใช้ภาษาเพื่อการสร้างกำลังใจใน วรรณกรรมบำบัด: ประเภทหนังสือ How to
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะการใช้อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์เพื่อสร้างกำลังใจในวรรณกรรมบำบัด : ประเภทหนังสือ How to ตามแนวทางภาษาศาสตร์ปริชานของ Lakoff and Johnson (1980) เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ นำเสนอผลการวิจัยแบบพรรณนาวิเคราะห์ใช้ข้อมูลเชิงปริมาณประกอบ โดยเก็บข้อมูลจากข้อความที่ปรากฏในหนังสือชุดเสริมกำลังใจ ของ วินทร์ เลียววาริณ ที่เกี่ยวกับถ้อยคำหรือข้อความที่แสดงถึงการสร้างกำลังใจ ด้วยการสุ่มกลุ่มตัวอย่างอย่างง่าย (Simple Random Sampling) จากหนังสือทั้งหมด 16 เล่ม และทำการสุ่มตัวอย่างทั้งสิ้น 8 เล่ม รวมทั้งหมด 1,920 หน้า ผลการศึกษาพบถ้อยคำอุปลักษณ์ จำนวนทั้งสิ้น 445 ถ้อยคำอุปลักษณ์ และพบถ้อยคำอุปลักษณ์ที่สะท้อนมโนทัศน์เกี่ยวกับการสร้างกำลังใจได้แก่ คือ [อุปลักษณ์ วัตถุสิ่งของ] [อุปลักษณ์ ธรรมชาติ] [อุปลักษณ์ มนุษย์] [อุปลักษณ์ ธุรกิจ/การเงิน] [อุปลักษณ์ การศึกษา] [อุปลักษณ์ สุขภาพ] [อุปลักษณ์ ความเชื่อและศาสนา] และ [อุปลักษณ์ อาหาร] อุปลักษณ์ดังกล่าวสะท้อนมุมมองเกี่ยวกับการสร้างกำลังใจ 3 ลักษณะ ได้แก่ การใช้อุปลักษณ์ใน การสร้างกำลังใจโดยการใช้ประสบการณ์เดิมของผู้อ่าน การใช้อุปลักษณ์ในการสร้างกำลังใจโดยการใช้ประสบการณ์เดิมของผู้อ่านแต่ได้นำสิ่งเหล่านั้นไปใช้ให้เกิดความขัดแย้งกับมโนทัศน์เดิมโดยผู้เขียนได้หยิบยกปรัชญาศาสนา คำสอน หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาและวิทยาการสมัยใหม่มาทำให้แปลกไปจากมโนทัศน์เดิม และการใช้อุปลักษณ์ในการสร้างกำลังใจที่เกิดจากการใช้มโนทัศน์ของผู้เขียนและถ่ายทอดไปสู่ผู้อ่านซึ่งการใช้อุปลักษณ์ทั้งหมดพบการถ่ายโยงความหมายที่เป็นแบบญาณสัมพันธ์และแบบภวสัมพันธ์ในการสร้างกำลังใจ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความวิจัยนี้เป็นของลิขสิทธิ์
เอกสารอ้างอิง
การุญญ์ พนมสุข. (2549). การวิเคราะห์เปรียบเทียบอุปลักษณ์ในบทอัศจรรย์ของวรรณกรรมไทย. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.
กาญจนา แก้วเทพ. (2550). ภาษากับความคิด: มโนทัศน์อุปลักษณ์. วารสารนิเทศศาสตร์, 25(3), 1–22.
จุฑามาศ ศรีระษา และชนิกานต์ กู้เกียรติ. (2565). มงคลชีวิตที่ปรากฏในหนังสือเสริมกำลังใจของวินทร์ เลียววาริณ. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 7(3), 131–143.
ณงค์กรรณ รอดทรัพย์, อัญชลี วงศ์วัฒนา และพัชรินทร์ อนันต์ศิริวัฒน์. (2560). อุปลักษณ์เกี่ยวกับอารมณ์กลัวในรวมเรื่องสั้นและรายการโทรทัศน์ภาษาไทย. อารยธรรมศึกษาโขง-สาละวิน, 8(2), 85–107.
ณัชชา ตั้งตรงหฤทัย. (2559). การศึกษาบทบาทของเพลงร็อคในการปลูกฝังคุณค่าและการสร้างกำลังใจในการดำเนินชีวิตของเยาวชน. วารสารการสื่อสารและการจัดการ, 2(2), 19–38.
ทัศนีย์ กระต่ายอินทร์. (2521). อารมณ์ขันในวรรณกรรมร้อยแก้วของไทยระหว่าง พ.ศ. 2453-2516 (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ธนพล เอกพจน์. (2561). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ความจนในภาษาไทย: กรณีศึกษาการใช้ภาษาไทยบนเว็บไซต์พันทิปดอทคอม. มนุษยสังคมสาร (มสส.) คณะมนุษย ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 16(1), 397–420.
ธิดา โมสิกรัตน์. (2526). เอกสารการสอนชุดวิชาภาษาไทย 4 : วรรณคดีไทย หน่วยที่ 1-7 (พิมพ์ครั้งที่ 2). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
บุณยดา ปัญญาไว. (2544). กลวิธีการสร้างอารมณ์ขันในนวนิยายของวิมล ศิริไพบูลย์ (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ประพจน์ อัศววิรุฬหการ. (2563). อุปลักษณ์ในภาษาไทย: การวิเคราะห์เชิงมโนทัศน์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 11(2), 199–215.
ประพจน์ อัศววิรุฬหการ. (2563). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์กับการรับรู้ทางประสาทสัมผัสในภาษาไทย. วารสารภาษาศาสตร์, 37(2), 45–68.
รัชนีย์ญา กลิ่นน้ำหอม และณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2551). การเมืองคือการรักษาโรค: มโนอุปลักษณ์ที่สะท้อนจากถ้อยคำอุปลักษณ์ของนักการเมืองไทย. ภาษาและวรรณคดีไทย, 25, 132–157.
วรวรรณา เพ็ชรกิจ. (2551). การศึกษาอุปลักษณ์เกี่ยวกับ โรคมะเร็งในภาษาไทยตามแนวปริชานศาสตร์และวัจนปฏิบัติศาสตร์ (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วุฒินันท์ แก้วจันทร์เกต. (2566). ความเครียด: การศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของผู้ใช้ภาษาไทยในทวิตเตอร์. วารสารศิลปะศาสตร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 23(3), 111–139.
ศุภชัย ต๊ะวิชัย. (2549). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์แสดงอารมณ์โกรธในภาษาไทย. (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุวิไล เปรมศรีรัตน์. (2547). ภาษาศาสตร์ปริชาน. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
Bergsma, A. (2008). Do self-help books help? Journal of Happiness Studies, 9(3), 341–360. DOI: 10.1007/s10902-006-9041-2
Duangsee, E. (2017). Karma: Conceptual metaphors reflecting beliefs in Thai society. Journal of Humanities and Social Sciences, Suan Sunandha Rajabhat University, 9(2), 14–29.
Gibbs, R. (1994). The poetics of mind: Figurative thought, language, and understanding. Cambridge: Cambridge University Press.
Lakoff, G. (1987). Women, fire, and dangerous things: What categories reveal about the mind. Chicago: University of Chicago Press.
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. Chicago: University of Chicago Press.
Techacharoenrungrueang, S. (2022). Conceptual metaphors of love in Thai pop songs. Manusya: Journal of Humanities, 25(2), 133-155.
DOI: 10.1163/26659077-25020004
