ภูมิปัญญาการสร้างเครื่องดนตรีล้านนาเพื่อสืบทอดการสร้างเครื่องดนตรีพื้นบ้าน และเสริมสร้างความเข้มแข็งทางวัฒนธรรม

บทคัดย่อ

     สะล้อและซึงเป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้านล้านนา ประเภทเครื่องสีและดีด ปัจจุบันนิยมใช้กันแพร่หลาย แต่คุณภาพของเครื่องดนตรีนั้นมีปัจจัยสำคัญคือวัสดุและองค์ความรู้เชิงช่าง งานวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาประวัติและกระบวนการสืบทอดการสร้างเครื่องดนตรีล้านนาของนายบุญรัตน์ ทิพย์รัตน์ ช่างสร้างเครื่องดนตรีในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ตลอดจนศึกษากระบวนการสร้างเครื่องดนตรีล้านนาจากช่างทำเครื่องดนตรีล้านนาคนอื่น ๆ ในสายความรู้ของนายบุญรัตน์ ทิพย์รัตน์ การศึกษาครั้งนี้ศึกษาเกี่ยวกับประวัติการ  สืบทอดและกระบวนการสร้างเครื่องดนตรีล้านนาประเภทสะล้อและซึงโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ  และทฤษฎีการศึกษาทางมานุษยดนตรีวิทยา ในการศึกษาข้อมูลจากภาคเอกสารและภาคสนาม
     ผลการวิจัย พบว่า กระบวนการสืบทอดการสร้างเครื่องดนตรีพื้นบ้านล้านนาประเภทสะล้อและซึงเริ่มมาจากเจ้าสุนทร ณ เชียงใหม่ และได้ถ่ายทอดให้นายบุญรัตน์ ทิพย์รัตน์ ผ่านการฝึกฝนทักษะทางช่างและได้ถ่ายทอดมาจนถึงนายกำจร เทโวขัติ์ ผู้เป็นช่างสร้างเครื่องดนตรีพื้นบ้านล้านนาประเภทสะล้อและซึงที่มีคุณภาพในปัจจุบัน โดยการสร้างสะล้อและซึงพบว่ามีการสร้างสะล้อและซึงทั้งสามขนาดคือ ขนาดเล็ก   ขนาดกลาง ขนาดใหญ่ มีกระบวนวิธีการสร้างที่เหมือนกันแต่ต่างกันที่ขนาดกับระดับเสียง