การพัฒนารูปแบบกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน
DOI:
https://doi.org/10.14456/rcmrj.2020.219701คำสำคัญ:
กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์, การมีส่วนร่วมของชุมชน, ยุติธรรมชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและพัฒนารูปแบบกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ได้ศึกษารูปแบบการดำเนินงานของศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลแม่ตื่น อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ ในการจัดการปัญหาที่มีผลกระทบต่อชุมชนของ 4 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่บ้านใหม่ หมู่บ้านห้วยหล่อดูก หมู่บ้านห้วยดินหม้อ และหมู่บ้านแม่ตื่นน้อย
ทั้งนี้ ได้ทำการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วยการศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหาและรูปแบบกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ โดยสำรวจเก็บข้อมูลภาคสนาม การประชุมสัมมนาร่วมกับชุมชน เพื่อนำองค์ความรู้ที่ได้มาพัฒนารูปแบบกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์
จากการศึกษาพบว่า ชุมชนประสบกับปัญหายาเสพติด ปัญหาการทะเลาะวิวาท ปัญหาผลประโยชน์ในที่ดิน และปัญหาหนี้สิน ซึ่งศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลแม่ตื่นฯ ในขั้นต้นนั้น ยังไม่สามารถใช้รูปแบบกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ที่ชุมชนสามารถมีส่วนร่วมในการจัดการกับปัญหาได้ เนื่องจากผู้ได้รับหน้าที่ขาดความความเข้าใจในบทบาทการดำเนินงาน ขาดการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ ขาดการประชาสัมพันธ์ให้แก่ชุมชน คณะผู้วิจัยจึงได้นำปัญหาดังกล่าวไปสู่การดำเนินการแก้ปัญหาโดยชุมชน ได้พบว่าแต่ละหมู่บ้านมีรูปแบบการแก้ไขปัญหาโดยใช้การประนอมข้อพิพาทที่อาศัยกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้นำชุมชนเป็นแกนหลักสำคัญร่วมกับชุมชน มีกฎหมู่บ้าน มีวิธีการชดใช้การกระทำความผิด มีการคืนความสัมพันธ์ เพื่อการแก้ไขปัญหาของชุมชนเอง โดยศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลแม่ตื่นสามารถนำผลที่ได้ไปพัฒนาเป็นรูปแบบการดำเนินงาน แต่อย่างไรก็ตามควรได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานส่วนกลางในการพัฒนาทักษะ ความรู้ และประเมินผลแนวทางปฏิบัติ เพื่อให้ศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลแม่ตื่นสามารถอำนวยความยุติธรรมแก่ชุมชนได้ต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มพัฒนาและส่งเสริม ระบบงานยุติธรรม สำนักงานยุติธรรมจังหวัดเชียงใหม่. (2560). คำสั่งที่ ยธ 02039/16090 เรื่องการแต่งตั้งคณะกรรมการศูนย์ยุติธรรมชุมชนและการขับเคลื่อนศูนย์ยุติธรรมชุมชน . เอกสารอัดสำเนา. สำนักงานยุติธรรมจังหวัดเชียงใหม่. เชียงใหม่.
กิตติพงษ์ กิตยารักษ์. (2550). ยุติธรรมชุมชน: บทบาทการอำนวยความยุติธรรมโดยชุมชนเพื่อชุมชน. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: โครงการพัฒนาระบบกฎหมายไทยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
โกวิทย์ พวงงาม. (2553). การจัดการตนเองของชุมชนและท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร: บพิธการพิมพ์.
ณัฐวสา ฉัตรไพฑูรย์. (2550). กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์: จากทฤษฎีสู่ทางปฏิบัติในนานาชาติ. จัดพิมพ์ เนื่องในวาระครบรอบ 300 ปี ของคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเอดินบะระ. สกอตแลนด์: คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเอดินบะระ.
เพลินตา ตันรังสรรค์. (2553). กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์กับการกระทำความผิดอาญาของเด็กหรือเยาวชน. จุลนิติ, 7(6), 54-62.
ภูวน อุ่นจันทร์, สุมิตร สุวรรณ และสันติ ศรีสวนแตง. (2561). กระบวนการอำนวยความยุติธรรมชุมชน: ข้อเสนอจากประเด็นวิพากษ์และกรณีศึกษาเชิงประจักษ์. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์, 26(1), 227-260.
สัญญพงศ์ ลิ่มประเสริฐ, สุจินต์ เสนาแพทย์, รพีพร สายสงวน และวศิน อุสันโน. (2562). ยุติธรรมชุมชน: กระบวนการยุติธรรมทางเลือกในสังคมไทย. งานประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต ประจำปี 2562. สืบค้นจาก https://rsucon.rsu.ac.th/proceedings
เสน่ห์ จามริก. (2540). การเมืองไทยกับพัฒนาการรัฐธรรมนูญ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
สำนักงานยุติธรรมจังหวัดเชียงใหม่, (2557). การประชุมเชิงกำหนดแนวทางปฏิบัติในการจัดตั้งศูนย์ยุติธรรมชุมชนนำร่อง จังหวัดเชียงใหม่, เอกสารประกอบการประชุม วันที่ 22 เมษายน 2557. สำนักงานยุติธรรมจังหวัดเชียงใหม่. เชียงใหม่.
Braitwaite, J. (1989). Crime Shame and Reintegration. New York: Cambridge University Press.
Christie, N. (1977). Conflicts as Property, British Journal of Criminology, 17(1), 1-14.
Cohen, J. and Uphoff, N. (1980). Participation’s Place in Rural Development: Seeking Clarify Through Specify. World Development, 8(3), 213-235.
Galaway, B. and Hudson, J. (eds.). (1966). Restorative Justice: International Perspective. New York: Criminal Justice Press.
Karp, D. and Clear, T. (2000). Community Justice: Conceptual Framework, in Boundary Change in Criminal Justice Organization. USA: Washington D.C. National Institute of Justice.
Marshall,T. (1999). Restorative Justice an Overview. London: HMSO.
Power, P. (1996). An Evaluation of Community Youth Conferencing in New South Wales, A report to the New South Wales Attorney General. Attorney General Department of New South Wales. New South Wales.
The report of the Truth and Reconciliation Commission. (2017). Truth and Reconciliation Commission of South Africa Report. Retrieved from https://www.justice.gov.za./trc/report/finalreport/volume1.pdf
Umbreit, M. and Greenwood J. (1998). National survey of victim offender mediation programs in the United States Minnesota: Centre for Restorative Justice and Peacemaking. Retrieved from https://www.ncjrs.gov/ovc_archives/reports/restorative_justice/restorative_justice_ascii_pdf/ncj176350.pdf
Umbreit, M. (1998). Restorative justice through Victim–offender mediation: Western Criminology Review. Retrieved from https://wcr.sonoma.edu/v1n1/umbreit.html
Yukon Territorial Court and Justice Canada. (1996). R v Richard James Gingell, 50 CR (4th) 326.
Young, R. and Goold, B. (1999). Restorative Police Caution in Aylesbury-from Degrading to Reintegrative Shaming Ceremony. Criminal Law Review, 126.
Zehr, H. (1990). Changing Lenses: A New Focus for Crime and Justice Scottsdale. Pennsylvania. Waterloo Ontario: Herald Press.
Zehr, H. and Braithwaite, J. (1995). Re-Thinking Criminal Justice: Restorative Justice. USA: National Criminal Justice Reference Service.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
1. บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ใน “Community and Social Development Journal” ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ Community and Social Development Journal มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ และเพื่อให้เผยแพร่บทความได้อย่างเหมาะสมผ่านสื่อสิ่งพิมพ์และอิเล็กทรอนิกส์ ผู้เขียนยังคงถือครองลิขสิทธิ์บทความที่ตีพิมพ์ภายใต้ใบอนุญาต Creative Commons Attribution (CC BY) ซึ่งอนุญาตให้เผยแพร่บทความซ้ำในแหล่งอื่นได้ โดยอ้างอิงต้องอ้งอิงบทความในวารสาร ผู้เขียนต้องรับผิดชอบในการขออนุญาตผลิตซ้ำเนื้อหาที่มีลิขสิทธิ์จากแหล่งอื่น
2. เนื้อหาบทความที่ปรากฏในวารสารเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
