การพัฒนาองค์ความรู้ด้านบัญชีเพื่อวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนของผลิตภัณฑ์ชุมชน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออบรมพัฒนาองค์ความรู้ด้านบัญชีและการวิเคราะห์ต้นทุนที่แท้จริง  เพื่อกำหนดราคาขายและผลตอบแทนที่เหมาะสมสำหรับผลิตภัณฑ์ชุมชนบ้านกองแหะ ตำบลโป่งแยง อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ผลการศึกษาพบว่า  จากการอบรมให้ความรู้ด้านบัญชีให้แก่สมาชิมกลุ่ม เกี่ยวกับข้อมูลพื้นฐานด้านบัญชี เพื่อให้สมาชิกกลุ่มได้ตระหนักถึงความสำคัญของการจัดทำบัญชี  ซึ่งองค์ความรู้ด้านบัญชีประกอบด้วย การบันทึกรายการรับ-จ่าย การบันทึกต้นทุนผลิตภัณฑ์ การกำหนดราคาขายที่เหมาะสม และการสรุปงบการเงิน เพื่อแสดงผลการดำเนินงานและฐานะการเงินของกลุ่มในแต่ละงวด โดยได้มีการประเมินผลความรู้ความเข้าใจด้านบัญชีก่อนและหลังการอบรมโดยใช้แบบสอบถาม ซึ่งผู้เข้าอบรมมีค่าคะแนนความรู้ความเข้าใจทางด้านบัญชีหลังการอบรมเพิ่มสูงขึ้น เท่ากับ 17.43 นอกจากนี้ จากการวิเคราะห์ต้นทุนที่แท้จริงของผลิตภัณฑ์ชุมชนแต่ละประเภท พบว่า กลุ่มได้มีการกำหนดราคาขายโดยใช้วิธีการกะประมาณ ซึ่งมีบางกลุ่มผลิตภัณฑ์กำหนดราคาขายไว้ต่ำกว่าราคาขายที่เหมาะสม หลังจากการวิเคราะห์ต้นทุนที่แท้จริง ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ชนิดเหลว ประกอบด้วย แชมพู ครีมนวดผม ครีมอาบน้ำ  และกลุ่มผลิตภัณฑ์แยมผลไม้  ยกตัวอย่างเช่น กลุ่มที่ 1 ผลิตภัณฑ์ของเหลว ซึ่งเดิมทางกลุ่มวิสาหกิจชุมชนได้กำหนดราคาขายปลีก 69 บาทต่อหน่วย และราคาขายส่ง 50-60 บาท ต่อหน่วย แต่ราคาขายที่เหมาะสม เท่ากับ 72 บาทต่อหน่วย เป็นต้น ดังนั้น ทางกลุ่มจึงควรดำเนินการปรับปรุงวิธีการกำหนดราคาขายให้เหมาะสม เพื่อให้เกิดผลกำไรที่แท้จริง และใช้เป็นแนวทางในการวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนสำหรับผลิตภัณฑ์ชุมชนชนิดใหม่ในอนาคต อย่างไรก็ตาม จากการดำเนินการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการ เพื่อฝึกการบันทึกบัญชีให้กับผู้ทำบัญชีกลุ่มวิสาหกิจชุมชน และผู้วิจัยได้มีการตรวจประเมินพัฒนาการของความถูกต้องในการจัดทำบัญชีในแต่ละเดือน เป็นเวลา 3 เดือน เพื่อประเมินระดับค่าคะแนนพัฒนาการของความถูกต้องครบถ้วนในการจัดทำบัญชี พบว่า ผู้ทำบัญชีกลุ่มสามารถบันทึกบัญชีและจัดทำงบการเงินได้อย่างถูกต้อง โดยมีระดับคะแนนเพิ่มสูงขึ้นจากร้อยละ 35 เป็นร้อยละ 65 และร้อยละ 90