ประวัติการถ่ายทอดพันธุกรรมผ่านทางฝ่ายหญิงของชาวไทลื้อบ้านแวน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา

บทคัดย่อ

ชาวไทลื้อบ้านแวนเป็นหนึ่งในกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา จากข้อมูลเชิงประวัติศาสตร์กลุ่มชนนี้มีถิ่นฐานดั้งเดิมอยู่ในเขตสิบสองปันนาทางตอนใต้ของประเทศจีน จากนั้นจึงมีการอพยพเข้าสู่ภาคเหนือของประเทศไทยในช่วงไม่กี่ร้อยปีที่ผ่านมา การศึกษานี้มุ่งหวังที่จะวิเคราะห์เชื้อสายและโครงสร้างเชิงประชากรของชาวไทลื้อบ้านแวน โดยอาศัยเครื่องหมายดีเอ็นเอ
ไมโทคอนเดรียบริเวณ hypervariable region 1 ผลการศึกษาพบว่าชาวไทลื้อบ้านแวนส่วนใหญ่สืบเชื้อสายทางฝ่ายหญิงมาร่วมกับชาวไทลื้อและไทสิบสองปันนา โดยเฉพาะมีเชื้อสายที่ใกล้ชิดกับชาวไทลื้อบ้านหนองบัว อำเภอปัว จังหวัดน่าน มากที่สุด ซึ่งสอดคล้องกับประวัติศาสตร์ที่ถูกกล่าวถึงมาในชุมชน แต่อย่างไรก็ตามยังพบรูปแบบดีเอ็นเอไมโทคอนเดรียบางชนิดที่เป็นเอกลักษณ์พบเฉพาะของชาวไทลื้อบ้านแวนเท่านั้น และ         บางชนิดเคยมีรายงานพบในกลุ่มชาติพันธุ์ที่พูดภาษาตระกูลอื่น ซึ่งแสดงถึงการผสมผสานทางพันธุกรรมที่อาจเกิดขึ้นในช่วงที่ชาวไทลื้อกลุ่มนี้มีการอพยพเคลื่อนย้าย การศึกษานี้ยังได้พบว่าผลกระทบของผู้ตั้งถิ่นฐานเป็นปัจจัยหลักที่ก่อให้เกิดความแตกต่างทางพันธุกรรมระหว่างชาวไทลื้อในแต่ละพื้นที่ในภาคเหนือของประเทศไทยและมีความแตกต่างไปจากบรรพชนชาวไทสิบสองปันนา