โครงสร้างองค์การจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศไทย: มุมมองเชิงวัฒนธรรมองค์การ
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาพัฒนาการขององค์การจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศไทย (เฉพาะองค์กรกลางระดับชาติ) ด้วยมุมมองวัฒนธรรมองค์การ โดยวิเคราะห์ผ่านบริบทการเปลี่ยนแปลงทั้งทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม ตั้งแต่หลังการปฏิรูประบบราชการ พ.ศ. 2545 จนถึงปัจจุบัน โดยพบว่า การออกแบบโครงสร้างองค์การจัดการทรัพยากรน้ำที่ผ่านมา ยังคงมีลักษณะเป็น “ตัวแบบพีระมิด” และ “วัฒนธรรมแบบระบบราชการ” ที่เน้นรวมศูนย์อำนาจไว้กับผู้นำฝ่ายการเมืองและระบบราชการ โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่ต้องรับมือกับวิกฤติด้านทรัพยากรน้ำ โครงสร้างองค์การแบบรวมศูนย์อำนาจจะเข้มข้นมากกว่า ในช่วงสภาวะปกติซึ่งสมควรออกแบบโครงสร้างองค์การที่ให้ภาคประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมมากยิ่งขึ้น
Downloads
Article Details
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการ กรมทรัพยากรน้ำ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2545. (2545, 9 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 119 ตอนที่ 103ก. หน้า 27-33 (เล่มที่ 2).
กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการ สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2561. (2561, 16 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอนที่ 8ก. หน้า 4-12.
เกษียร เตชะพีระ. (2558). “กับดักรัฐราชการ.” มติชนสุดสัปดาห์, 35 (1809). (17-23 เมษายน 2558). หน้า 54-55.
คำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 85/2557 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดนโยบายและบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ. (2557, 3 กรกฎาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 131 ตอนพิเศษ 130ง. หน้า 6-8.
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 116/2556 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการจัดการน้ำและอุทกภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2555 เพิ่มเติม (ครั้งที่ 2). (2556, 21 พฤษภาคม).
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 131/2556 แต่งตั้งคณะกรรมการตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการจัดการน้ำและอุทกภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2555 เพิ่มเติม (ครั้งที่ 3). (2556, 6 มิถุนายน).
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 145/2558 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2558, 15 กรกฎาคม).
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 212/2558 เรื่อง แต่งตั้งกรรมการในคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ เพิ่มเติม (ครั้งที่ 1). (2558, 14 สิงหาคม).
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 24/2561 เรื่อง แต่งตั้งกรรมการในคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2561, 29 มกราคม).
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 244/2550 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2550, 8 ตุลาคม).
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 248/2558 เรื่อง แต่งตั้งกรรมการในคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ เพิ่มเติม. (2558, 16 กันยายน).
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 253/2552 เรื่อง แต่งตั้งกรรมการในคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ เพิ่มเติม (ครั้งที่2). (2552, 16 พฤศจิกายน).
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 62/2555 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการบริหารจัดการน้ำและอุทกภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2555 รวม 2 คณะ. (2555, 28 กุมภาพันธ์).
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 67/2555 เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการจัดการน้ำและอุทกภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2555 เพิ่มเติม (ครั้งที่ 1). (2555, 12 มีนาคม).
คำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 80/2552 เรื่อง แต่งตั้งกรรมการในคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ เพิ่มเติม. (2552, 12 มีนาคม).
คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 2/2561 เรื่อง การจัดสรรภารกิจและบุคลากรของสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2561, 22 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอนพิเศษ 15ง. หน้า 24-28.
คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 46/2560 เรื่อง การจัดตั้งสำนักงานบริหารจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ. (2560, 25 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนพิเศษ 261ง. หน้า 16-17.
โครงการ 3.5 แสนล้าน บทเรียนความล้มเหลว เวทีรับฟังความคิดเห็นการบริหารจัดการน้ำ. (2557, 15 มกราคม). สืบค้นเมื่อ 21 ธันวาคม 2562, จาก https://thaipublica.org/2014/01/devolution-of-flood-management-project/
ไทยพับลิก้า. (2554, 4 ธันวาคม). “ธนาคารโลกประเมินน้ำท่วมเสียหาย 1.356 ล้านล้านบาท และใช้เงินฟื้นฟูอีกกว่า 7 แสนล้าน. สืบค้นเมื่อ 22 ธันวาคม 2562, จาก https://thaipublica.org/2011/12/world-bank-flood-damage/
พระราชกฤษฎีกาโอนกิจการบริหารและอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติปรับปรุง กระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545. (2545, 8 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 119 ตอนที่ 102ก. หน้า. 1-65.
พระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำแห่งชาติ พ.ศ. 2561. (2561, 28 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอนที่ 112ก. หน้า 44-83.
พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 (2545, 2 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 119 ตอนที่ 99ก. หน้า 14-34.
มิ่งสรรพ์ ขาวสะอาด และคณะ. (2544). รายงานการวิจัยการบริหารจัดการน้ำสำหรับประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ พ.ศ. 2550. (2550, 13 กรกฎาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 124 ตอนที่ 84ง. หน้า 1-8.
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการบริหารจัดการน้ำและอุทกภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2554. (2555, 13 กุมภาพันธ์ 2555). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 129 ตอนพิเศษ 34ง. หน้า 1-7.
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการบริหารจัดการน้ำและอุทกภัยแห่งชาติ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2556. (2556, 29 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 130 ตอนพิเศษ 13ง, หน้า 10-12.
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการบริหารทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. (2545, 21 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 119 ตอนพิเศษ 77ง. หน้า 8-11.
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการบริหารทรัพยากรน้ำแห่งชาติ พ.ศ. 2532. (2532, 23 มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 106 ตอน 23ง. หน้า 17-23 (ฉบับพิเศษ).
วุฒิสภา. (2546). รายงานการศึกษาแนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำที่สัมฤทธิ์ผลในประเทศไทย. กรุงเทพ: คณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษาแนวทางการจัดการทรัพยากรน้ำที่สัมฤทธิ์ผลในประเทศไทย.
สภาปฏิรูปแห่งชาติ. (2558). วาระปฏิรูปที่ 25: ระบบบริหารจัดการทรัพยากร: การปฏิรูปกลไกการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ. กรุงเทพฯ: สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สำนักงานสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2547). โครงการศึกษาการบริหารจัดการน้ำของชาติอย่างมีประสิทธิภาพและการจัดการ 25 ลุ่มน้ำสำคัญของประเทศ. กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายสาธารณะ.
โสภารัตน์ จารุสมบัติ. (2553). นโยบายสิ่งแวดล้อม. ใน อัมพร ธำรงลักษณ์ (บก.). การบริหารปกครองสาธารณะ: การบริหารรัฐกิจในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: โครงการตำราและสิ่งพิมพ์คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อัมพร ธำรงลักษณ์. (2553). องค์การ: ทฤษฎี โครงสร้างและการออกแบบ. กรุงเทพฯ: โครงการตำราและสิ่งพิมพ์คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Christensen, T. Lægreid, P. Roness, P. G., & Røvic K.A. (2007). Organization Theory and the Public Sector: Instrument, Culture and Myth. New York: Routledge.
Hofstede, G. (2010). Pyramids, Machines, Markets, and Families: Organizing Across Nations. In Cultures and Organizations: Software of The Mind (pp. 301-340). New York: McGrew-Hill.
Mollinga, P. P. & Bolding, A. (2004). The Politics of Irrigation Reform Contested Policy Formulation and Implementation in Asia, Africa and Latin America. Aldershot, England: Ashgate Publishing.
Schein, E. H. (2010). The Concept of Organizational Culture: We Bother. In Organizational Culture and Leadership (pp. 7-22). San Francisco: Jossey-Bass.