การตัดสินใจทำงาน และคุณภาพชีวิตของแรงงานไทยในสาธารณรัฐเกาหลี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยชิ้นนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกและเอกสารด้านนโยบายที่เกี่ยวข้อง วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่นำไปสู่การตัดสินใจในการเข้าไปทำงาน และประสบการณ์ใช้ชีวิตของแรงงานไทยที่เคยผ่านการทำงานในสาธารณรัฐเกาหลี เพื่อให้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการช่วยจัดการด้านแรงงานไทยในสาธารณรัฐเกาหลี มีผู้ให้ข้อมูล คือ แรงงานไทยที่เคยไปทำงานสาธารณรัฐเกาหลีและได้กลับมายังประเทศไทยแล้ว และแรงงานไทยที่กำลังทำงานอยู่ในสาธารณรัฐเกาหลี ทั้งแบบถูกกฎหมายและผิดกฎหมายในประเภทงานเกษตรและปศุสัตว์ หรืองานอุตสาหกรรม หรืองานด้านบริการ การศึกษาพบว่า สาธารณรัฐเกาหลีเป็นเป้าหมายหลักของแรงงานไทยในการเคลื่อนย้ายแรงงาน รัฐบาลของสาธารณรัฐเกาหลีเปิดรับแรงงานจากต่างประเทศ เพื่อให้ผู้ที่ต้องการทำงานในสาธารณรัฐเกาหลีสมัครงานผ่านระบบอนุญาตการจ้างงาน โดยมี 3 ประเภทงานที่แรงงานจากประเทศไทยสามารถทำได้ ได้แก่ งานเกษตรและปศุสัตว์ งานอุตสาหกรรม และงานก่อสร้าง บางรายที่ต้องการทำงานและไม่สามารถสอบผ่านระบบการอนุญาตจ้างงาน จะทำการลักลอบเข้าไปทำงานแบบผิดกฎหมายโดยผ่านช่องทางการอนุญาตให้พำนักชั่วคราว (90 วัน) ทั้งนี้ ลักษณะงานของแรงงานที่ลักลอบเข้าไปทำงานแบบผิดกฎหมายจะมีประเภทงานบริการ (งานร้านอาหาร, งานนวด, งานบริการนำเที่ยว) เพิ่มเติมจากงานของระบบการอนุญาตจ้างงาน โดยแรงงานเหล่านี้จะได้รับค่าจ้างระหว่าง 1,800,000 - 5,000,000 วอนต่อเดือน ขึ้นอยู่กับประเภทงานด้านสวัสดิการ แรงงานแบบถูกกฎหมายจะได้รับการคุ้มครองผ่านสวัสดิการแรงงานตามมาตรฐานการจัดการสวัสดิการแรงงานสากล แต่แรงงานผิดกฎหมายจะไม่ได้รับสวัสดิการใดๆ เลย การดูแลแรงงานจึงขึ้นอยู่กับนายจ้าง ด้านข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย แบ่งออกเป็น 3 ข้อดังนี้ 1) ประเทศผู้ส่งออกแรงงานและประเทศผู้รับแรงงานทำข้อตกลงและจัดการระบบการอนุญาตทำงานผ่านหน่วยงานเอกชน เพื่อความรวดเร็วของขั้นตอนการดำเนินการแต่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐ ทั้งนี้ หากแรงงานมีนายจ้างก่อนการเข้าไปทำงานสาธารณรัฐเกาหลีให้นายจ้างเกาหลีสามารถนำแรงงานไปขึ้นทะเบียนเป็นแรงงานแบบถูกกฎหมายได้ 2) เพิ่มกลุ่มอาชีพด้านงานบริการ เนื่องจากงานในประเภทนี้เป็นกลุ่มงานที่คนเกาหลีไม่นิยมทำ 3) ประเทศผู้ส่งออกแรงงานเป็นผู้เสียเปรียบด้านกำลังแรงงานในวัยทำงานและยังต้องดูแลแรงงานนั้นในวัยพึ่งพิง (วัยเด็กและวัยผู้สูงอายุ) โดยผู้วิจัยมองว่าประเทศต้นทางควรขับเคลื่อนเศรษฐกิจแบบจริงจัง และมีธรรมาภิบาลจากผู้ปกครอง เพื่อให้ประชาชนเกิดมุมมองที่ดีต่อประเทศของตนเองและไม่จำเป็นต้องเคลื่อนย้ายแรงงานออกไปนอกประเทศ