สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล แนวคิดความผิดพลาดทางประวัติศาสตร์ และขบวนการนักศึกษา 6 ตุลา

บทคัดย่อ

บทความนี้ศึกษาวิธีคิดทางประวัติศาสตร์แบบหนึ่งที่เรียกว่า แนวคิดความผิดพลาดทางประวัติศาสตร์ ของสมศักดิ์ เจียมธีรสกุล และประยุกต์ใช้แนวคิดดังกล่าวในการประเมินขบวนการนักศึกษา 6 ตุลา เพื่อตอบคำถามว่าขบวนการนักศึกษา 6 ตุลา ควรถูกจดจำอย่างไรหากใช้ตรรกะและวิธีคิดทางประวัติศาสตร์ดังกล่าวของสมศักดิ์ โดยบทความเสนอว่าแม้ว่าสมศักดิ์จะไม่ได้ระบุอย่างชัดเจนว่าขบวนการนักศึกษา 6 ตุลา ได้กระทำความผิดพลาดทางประวัติศาสตร์ แต่นี่เป็นข้อสรุปที่หลีกเลี่ยงไม่ได้จากตรรกะและวิธีคิดของสมศักดิ์เอง กล่าวคือ ขบวนการนักศึกษา 6 ตุลา ทำความผิดพลาดในการหันมาอยู่ภายใต้การนำทางความคิดและรวมถึงการจัดตั้งของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) หลัง 14 ตุลา เพราะเป้าหมายหรืออุดมการณ์ทางการเมืองของการเป็นซ้ายแบบ พคท. ในเวลานั้นขัดแย้งกับหลักการประชาธิปไตยสมัยใหม่ในระดับรากฐาน นัยของข้อเสนอนี้คือ คนในปัจจุบันไม่ควรจดจำขบวนการนักศึกษา 6 ตุลา ในฐานะผู้ที่ต่อสู้เพื่อเป้าหมายทางการเมืองที่มีคุณค่าที่ควรดำเนินรอยตาม แต่ควรจดจำขบวนการนักศึกษา 6 ตุลา ในฐานะความเป็นขบวนที่มีอุดมคติ อย่างไรก็ตาม ข้อสรุปนี้ไม่ได้เป็นการให้ความชอบธรรมต่อการปราบปรามขบวนการนักศึกษาในเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 โดยขบวนการฝ่ายขวาแต่อย่างใด แม้จะได้ข้อสรุปว่าขบวนการนักศึกษา 6 ตุลา ทำความผิดพลาดทางประวัติศาสตร์ แต่การปราบปรามของขบวนการฝ่ายขวาในเหตุการณ์ดังกล่าวก็ถือว่าไม่ชอบธรรมอย่างชัดเจน เพราะเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนของประชาชนอย่างรุนแรง