การเสริมสร้างขีดความสามารถทางการแข่งขันของวิสาหกิจชุมชนด้วยแนวคิดประตูสู่นวัตกรรม: กรณีศึกษาชุมชนผู้ปลูกกาแฟ
DOI:
https://doi.org/10.14456/lruj.2026.14คำสำคัญ:
ขีดความสามารถทางการแข่งขัน, การพัฒนาผลิตภัณฑ์, วิสาหกิจชุมชนผู้ปลูกกาแฟบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ประกอบด้วย 1) การวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อวิเคราะห์กระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์กาแฟ จากผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนผู้ปลูกกาแฟ ตำบลชะแล จังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 30 คน ด้วยการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา 2) การวิจัยเชิงปริมาณ เพื่อประเมินศักยภาพด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์กาแฟ จากสมาชิกวิสาหกิจชุมชนจำนวน 30 คน ด้วยแบบประเมินศักยภาพ โดยใช้การวิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนา และ 3) การประชุมเชิงปฏิบัติการ สังเคราะห์ผลร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ 5 คน เพื่อออกแบบแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์กาแฟ ด้วยแนวคิดประตูสู่นวัตกรรม (PRA-TO to Innovation) ซึ่งเป็นกรอบแนวคิดที่บูรณาการกระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์แบบองค์รวม ที่ยืดหยุ่นสามารถปรับใช้เป็นต้นแบบสำหรับวิสาหกิจชุมชนอื่นในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงนวัตกรรมได้อย่างเป็นระบบ ตอบสนองช่องว่างด้านทรัพยากรที่จำกัดและทักษะความรู้ที่จำเป็น ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนาผลิตภัณฑ์ประกอบด้วย 8 ขั้นตอนคือ การปลูก ดูแลรักษา เก็บเกี่ยว แปรรูป กะเทาะเปลือก คัดแยกคุณภาพ คั่ว การพักและบรรจุ มีการแปรรูปผลกาแฟด้วยวิธีฮันนี่ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ศักยภาพด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.37) แนวทางด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์กาแฟที่ได้ ประกอบด้วย 1) การเตรียมความพร้อม 2) การค้นหาความต้องการ 3) การปรับกรอบความคิด 4) การคัดเลือกและสร้างต้นแบบ 5) การทดสอบ และ 6) การนำเสนอสู่ตลาด
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Brown, T., & Katz, B. (2011). Change by Design. Journal of Product Innovation Management, 28(3), 381 - 383. https://doi.org/10.1111/j.1540-5885.2011.00806.x.
Chala Sub-district Administrative Organization. (2017). Local Development Plan (2023–2027). (in Thai). Chala Sub-district Administrative Organization. https://chalae.go.th/public/list/data/datacategory/catid/67/menu/1196.
Chesbrough, H. W. (2003). Open innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology. Harvard Business School Press.
Cochran, W. G. (1997). Sampling Techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Cooper, R. G., & Edgett, S. J. (2009). Lean, Rapid and Profitable New Product Development. Product Development Institute.
Correia, M. S. (2019). Sustainability: An Overview of the Triple Bottom Line and Sustainability Implementation. International Journal of Strategic Engineering, 2(1), 29 - 38. https://doi.org/10.4018/IJoSE.2019010103.
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2017). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches (5th ed.). SAGE Publications.
Cronbach, L. J. (1970). Essential of Psychological Test (5th ed.). Harper Collins.
Daoruang, R. (2023, September 8). PRA-TO to Innovation [Paper presentation]. (In Thai). The 6th National Academic Conference, Kanchanaburi Rajabhat University.
Daoruang, R., & Sapsanguanboon, W. (2022). The Study of Entrepreneurial Leadership Characteristics and Creative Innovation Factors Affecting Competitive Advantage of Small and Medium Enterprises in Kanchanaburi. NIDA Business Journal, 30, 105 - 122. https://so10.tci-thaijo.org/index.php/NIDABJ/article/view/71.
Direkwattana, K. (2022). Sustainable Competitive Advantage in Agricultural Sector by Using VRIO Framework. Humanities and Social Sciences Journal of Pibulsongkram Rajabhat University, 16(2), 407 - 414. https://doi.org/10.14456/psruhss.2022.31.
Fakkhong, K., & Yamsa-ard, S. (2021). Value Chain and Market Opportunity of Thai's Coffee Products to Enhance the Marketability Competitiveness Among the ASEAN Counties. Journal of Humanities and Social Sciences Thonburi University, 16(1), 56 - 67. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/trujournal/article/view/252559.
Giannakis, M., Dubey, R., Yan, S., Spanaki, K., & Papadopoulos, T. (2020). Social Media and Sensemaking Patterns in New Product Development: Demystifying the Customer Sentiment. Annals of Operations Research, 308, 145–175. https://doi.org/10.1007/s10479-020-03775-6.
Hair, J. F., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Black, W. C. (2019). Multivariate Data Analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Iqbal, M., & Suzianti, A. (2021). New Product Development Process Design for Small and Medium Enterprises: A Systematic Literature Review from the Perspective of Open Innovation. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 7(2), Article 153. https://doi.org/10.3390/joitmc7020153.
Kaliannan, M., Darmalinggam, D., Dorasamy, M., & Abraham, M. (2023). Inclusive Talent Development as a Key Talent Management Approach: A Systematic Literature Review. Human Resource Management Review, 33(1), Article 100926. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2022.100926.
Kanchanaburi Provincial Office. (2023). Kanchanaburi Provincial Development Plan 2023–2027 (Revised Edition, 2024). (In Thai). Kanchanaburi: Kanchanaburi Provincial Office. https://ww2.Kanchanaburi.go.th/news_devpro.
Kanchanaburi Rajabhat University. (2024). Reinventing University fiscal year 2023: Upgrading New Products and Model Community Businesses in Tourism Communities of Kanchanaburi Province from Cultural Capital and Local Wisdom to Drive the Creative Economy in Kanchanaburi Province. Kanchanaburi Rajabhat University.
Keeley, L., Pikkel, R., Quinn, B., & Walters, H. (2013). Ten Types of Innovation: The Discipline of Building Breakthroughs. John Wiley & Sons, Inc.
Kelley, T., Littman, J., & Peters, T. (2001). The Art of Innovation: Lessons in Creativity from IDEO, America’s Leading Design Firm. Broadway Business.
Kim, E. (2023). Sustainable New Product Development for Ten Thousand Villages, a Fair-trade Social Enterprise: Empowering Women and Economic Development Through Problem-based Service Learning. Sustainability, 15(8), 6452. https://doi.org/10.3390/su15086452.
Kiyabo, K., & Isaga, N. (2020). Entrepreneurial Orientation, Competitive Advantage, and SMEs’ Performance: Application of Firm Growth and Personal Wealth Measures. Journal of Innovation and Entrepreneurship, 9, Article 12. https://doi.org/10.1186/s13731-020-00123-7.
Marzi, G., Ciampi, F., Dalli, D., & Dabic, M. (2021). New Product Development During the Last Ten Years: The Ongoing Debate and Future Avenues. IEEE Transactions on Engineering Management, 68(1), 330 - 344. https://doi.org/10.1109/tem.2020.2997386.
McGovern, N. Y. (2018). Radical Collaboration and Research Data Management: An Introduction. Research Library Issues, 296, 6 - 22. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:169114973.
Mentzer, J. T., DeWitt, W., Keebler, J. S., Min, S., Nix, N. W., Smith, C. D., & Zacharia, Z. G. (2001). Defining Supply Chain Management. Journal of Business Logistics, 22(2), 1 - 25. https://doi.org/10.1002/j.2158-1592.2001.tb00001.x.
Nakkasem, W., & Pasunon, P. (2018). Factors Affecting the Competitive Advantage of Service Business Entrepreneurs in Bangkok. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 11(1), 2148 - 2167. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-E-Journal/article/view/120933.
National Institute of Development Administration. (2021). Innovation SHIFT. (In Thai). SkillLane.
Onchan, S., Kongkaew, A., Srisaeng, C., Nitmi, P., Meeploy, S., Sriwilaiwan, S., & Jaihom, S. (2022). An Enhancement of Farmers and Local Enterprise for Creating New Network Value Chain of Cashew Nut Business in Nan Province. (In Thai). Program Management Unit on Area Based Development (PMU A).
Osterwalder, A., & Pigneur, Y. (2010). Business Model Generation: A Handbook for Visionaries, Game Changers, and Challengers. John Wiley & Sons.
Owatworakij, A., Duangphet, S., & Nantasrinon, K. (2023). Capacity Development of Farmers and Arabica Coffee Entrepreneurs in Communities of Chiang Rai Province Throughout the Supply Chain. (In Thai). Program Management Unit on Area Based Development (PMU A).
Pattanapokinsakul, K., Sungthong, S., & Soonsan, N. (2024). Adaptation of Coffee Businesses for Sustainable Development. Academic Journal of Management Technology, 5(2), 158 - 169. https://doi.org/10.14456/ajmt.2024.21.
Peredo, A. M., & Chrisman, J. J. (2006). Toward a Theory of Community-based Enterprise. Academy of Management Review, 31(2), 309 - 328. https://doi.org/10.5465/amr.2006.20208683.
Porter, M. E. (1980). Competitive Strategy: Techniques for Analyzing Industries and Competitors. The Free Press.
Porter, M. E., & Kramer, M. R. (2011). Creating Shared Value. Harvard Business Review, 89, 62 - 77.
Ries, A., & Trout, J. (2001). Positioning: The Battle for Your Mind. McGraw-Hill.
Sattarattanakhachon, K., Suwannaraj, S., Kulroop, D., Kamwass, S., Apichai, P., & Akkasinsakul, K. (2022). Product Value Creation by Group Process and Innovation Readiness Processing for a New Start-up Entrepreneurs and Area’s Competitiveness Enhancement, Hua Mueang Sub-district, Mueang Pan District Lampang Province. Journal of Management and Development Ubon Ratchathani Rajabhat University, 9(2), 15 - 32. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JMDUBRU/article/view/261170.
Tidd, J., & Bessant, J. (2021). Managing Innovation: Integrating Technological, Market and Organizational Change (7th ed.). John Wiley & Sons.
Trade Policy and Strategy (2024). Thai Coffee is Hot! Continuous Market Growth Drives Export Surge. (In Thai). Trade Policy and Strategy. https://www.tpso.go.th/news/2405-0000000010.
Von Hippel, E. (2005). Democratizing Innovation. The MIT Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/2333.001.0001.
Yanasan, V., & Yaisamsan, S. (2021). Organic Forest Coffee: A Model for Developing Creative Wisdom Innovations Based on Local Resources of Ban Pok Coffee Community Enterprise in Mae On District, Chiang Mai Province. Journal of SaengKhomKham Buddhist Studies, 6(3), 407 - 422. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jsbs/article/view/248788.
Youssef, M. I., & Webster, B. (2022). A Multi-criteria Decision Making Approach to the New Product Development Process in Industry. Reports in Mechanical Engineering, 3(1), 83 - 93. https://www.rme-journal.org/index.php/asd/article/view/71.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความที่ปรากฎในวารสารฉบับนี้เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนแต่ละท่าน สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย และกองบรรณาธิการ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยและไม่มีส่วนรับผิดชอบใดๆ
สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ขอให้ผู้อ่านอ้างอิงในกรณีที่ท่านคัดลอกเนื้อหาบทความในวารสารฉบับนี้
