คุณค่าทางจริยศาสตร์ : พิธีกรรมแกลมอของชาวไทยกูย

บทคัดย่อ

พิธีแกลมอของชาวไทยกูยจัดกระทำขึ้นเพื่อบูชาดวงวิญญาณของบรรพบุรุษประจำปี ปฏิบัติกันมาแต่โบราณ  พิธีแกลมอยังเป็นการพิธีกรรมแห่งการรักษา เยียวยา ผู้ป่วยด้วย และยังเป็นพิธีแห่งการเสี่ยงทายหรือของการคุ้มครองรักษาจากดวงวิญญาณบรรพบุรุษด้วย โดยมีคนทรงเรียกว่า “มอ”  เป็นผู้ติดต่อหรือเป็นสื่อกลางระหว่างมนุษย์กับวิญญาณผีบรรพบุรุษซึ่งญาติพี่น้องมีความรู้สึกว่าวิญญาณยังคงมีความผูกพันกับครอบครัวสามารถบันดาลให้เกิดสิ่งที่ดีงามในการดำเนินชีวิตได้ กลุ่มวิญญาณบุคคลในตระกูลเชื่อว่าเป็นวิญญาณที่ศักดิ์สิทธิ์ ที่ทำหน้าที่คุ้มครองคนในครอบครัว ได้แก่ ปู่ย่าตายาย ผีเจ้าที่เจ้าบ้านเจ้าเรือนหรือวิญญาณศักดิ์สิทธิ์ที่ประจำหิ้งรักษาครอบครัว  การประกอบพิธีแกลมอจะต้องสร้างโรงพิธีและจัดอุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อใช้ในพิธีโดยจัดชั้นวางของบูชาตามชั้นต่าง เป็น 3 ชั้น ชั้นแรกเป็นบายศรี พุ่มดอกไม้หรือพุ่มข้าวตอก ขันบูชา ชั้นสอง เป็นผ้า สไบ เครื่องประกอบพิธี ธนู ลูกศร เรือไม้พาย ดาบ ช้าง ม้า เส้นประกำ ชั้นสามเป็นเครื่องเซ่นและการฟ้อนรำประกอบการเล่นบรรเลงคนตรีด้วยดนตรีพื้นบ้านของชาวไทยกูย

พิธีกรรมแกลมอนี้ที่เป็นตัวบ่งชี้ให้เห็นค่าของสิ่งทั้งปวงได้เป็นอย่างดี และเป็นที่ยอมรับแก่คนหมู่มากว่ามีคุณค่าในกลุ่มชนชาวไทยกูยมาแต่อดีตพิธีกรรมแกลมอนี้ มีคุณค่าทางจริยศาสตร์ คือ คุณค่าทางความประพฤติของคนในสังคม ชุมชนที่เชื่อและการนับถือ มีการแสดงออกซึ่งมิตรไมตรี การเอาใจใส่ การแบ่งปัน และให้กำลังใจกัน ตลอดถึงโครงสร้างทางความเชื่อนี้สามารถควบคุมพฤติกรรมของคนในตระกูล ชุมชน สังคมของชาวไทยกูยได้ สิ่งเหล่านี้เป็นคุณค่าทางจริยศาสตร์ คือคุณค่าที่เกิดจากพิธีกรรมทางความประพฤติตามโครงสร้างความเชื่อในพิธีแกลมอ ศาสตร์ หมายถึง ความรู้ที่เกิดจากพิธีแกลมอ เป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่ถ่ายทอดสู่รุ่นต่อรุ่น มีความรู้ที่ก่อให้เกิดความประพฤติ ความคิด  การใช้ชีวิต กรอบจารีตประเพณีที่จำต้องปฏิบัติตาม เป็นการถ่ายทอดภูมิปัญญาทางความรู้ด้วยวิธีหนึ่ง เป็นคุณค่าทางศาสตร์ด้วย