พาวาน : เครื่องที่ใช้ในพิธีกรรมแซนอาหยะจูยของชุมชนในสังคมชาวไทยกูย ตำบลเกาะแก้ว อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

ฐานคติความเชื่อในอำนาจเหนือธรรมชาติอันเป็นที่มาของประเพณีแซนอาหยะจูยทำให้เกิดวัฒนธรรมความเชื่อและพิธีกรรม การบวงสรวงเซ่นไหว้ต่อวิญญาณศักดิ์สิทธิ์ ของชาวไทยกูยอาจสถิตอยู่ในปราสาท อันเป็นเทวสถานในสมัยก่อนในลัทธิไศวนิกายบูชาพระศิวะ ชาวไทยกูยมีความเชื่อในดวงวิญญาณที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณนับพันปี ชุมชนบ้านโพธิ์ศรีธาตุ อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์ ชาวไทยกูยมีวิถีชีวิตความเป็นอยู่ที่ต้องพึ่งพิงอาศัยธรรมชาติ ฟ้าฝน ด้วยเหตุนี้เองจึงต้องการจัดเครื่องพิธีกรรมบูชาแซนอาหยะจูยประจำปี ก่อนการลงทำการเพาะปลูกทุกปีนั้นคือ พิธีกรรมแซนอาหยะจูยบูชาเพื่อความอุดมสมบูรณ์จากอาหยะจูย ที่สถิต ณ ปราสาทวัดโพธิ์ศรีธาตุ อันเป็นศาสนาสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ประจำชุมชนแห่งนี้มานานนับพันปี

พิธีกรรมแซนอาหยะจูย จัดขึ้นด้วยเหตุเพื่อความอุดมสมบูรณ์และความเป็นสิริมงคลในการเพาะปลูก หรืออาจเป็นการบอกกล่าวที่มนุษย์มีต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในความเคารพนับถือ และศรัทธา เป็นพิธีกรรมการแซนทุกปีของกลุ่มชาวไทยกูย วาระการประกอบ มีขึ้นในข้างขึ้น 5 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปีก่อนการลงทำการเพาะปลูก และได้เป็นประเพณี ที่ชาวชุมชนนี้ยังให้ความนับถือ และยังมีการปฏิบัติสืบทอดกันมาถึงปัจจุบัน