การวิเคราะห์ศักยภาพสถาบันเกษตรกร และผู้ประกอบการรวบรวมและแปรรูปยางพาราในพื้นที่จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

งานวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับศักยภาพของสถาบันเกษตรกรและผู้ประกอบการรวบรวมและแปรรูปยางพาราในพื้นที่จังหวัดเลย  และ 2) เพื่อวิเคราะห์ศักยภาพของสถาบันเกษตรกรและผู้ประกอบการรวบรวมและแปรรูปยางพารา เพื่อกำหนดกลยุทธ์ในการพัฒนาการค้าในพื้นที่จังหวัดเลย โดยเป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้แบบสอบถามแบบมีโครงสร้างในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากสถาบันเกษตรกรและผู้ประกอบการฯ ที่เข้าร่วมโครงการ รวมทั้งสิ้นจำนวน 10 แห่ง โดยกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้บริหาร และสมาชิกของสถาบันเกษตรกร จำนวน 30 ราย และการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่หน่วยงานรัฐผู้เกี่ยวข้องกับยางพาราระดับผู้บริหาร หรือหัวหน้างาน ที่ปฏิบัติงานในด้านการพัฒนายางพาราจากสำนักงานการยางแห่งประเทศไทยในจังหวัดเลย สำนักงานสหกรณ์จังหวัดเลย และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรสำนักงานจังหวัดเลย โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง รวมทั้งหมด 6 ท่าน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์และแบบสอบถามเชิงโครงสร้าง การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณผู้วิจัยประมวลผลโดยใช้สถิติพรรณนา ในการอธิบาย ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  เพื่อทำการแปลผลหาจุดแข็งหรือจุดอ่อนโอกาสหรืออุปสรรค ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการตีความสร้างข้อสรุปแบบอุปนัย มาวิเคราะห์เพื่อหาบทสรุปเป็นกลยุทธ์ โดยการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายในและภายนอก (SWOT analysis) ในรูปแบบความสัมพันธ์แบบเมตริกซ์ (TOWS matrix)

ผลการศึกษาพบว่า ศักยภาพปัจจัยภายในของสถาบันเกษตรกรและผู้ประกอบการรวบรวมและแปรรูปยางพาราในพื้นที่จังหวัดเลย มีจุดแข็ง คือ มีตลาดรองรับแน่นอนในการขายผลผลิตยางพารา โดยมีศักยภาพอยู่ในระดับมาก มีจุดอ่อนคือ อำนาจต่อรองกับตลาดที่ส่งผลผลิตยางพาราไปขายต่อ และมีแหล่งเงินกู้เพียงพอให้เกิดสภาพคล่อง โดยมีศักยภาพอยู่ในระดับน้อย มีโอกาส คือ ภาครัฐมีการสนับสนุนเงินทุน ภาครัฐมีนโยบายและมาตรการในการช่วยเหลืออย่างต่อเนื่อง การประกอบอาชีพรับซื้อผลผลิตยางพารามีเงินเลี้ยงดูครอบครัวให้มีความเป็นอยู่ที่ดี และเกษตรกรมีการใช้เทคโนโลยีที่ส่งเสริมการผลิตยางพาราที่หลากหลาย ทำให้มีการับซื้อผลผลิตยางพาราที่หลากหลายโดยมีศักยภาพอยู่ในระดับมาก และมีอุปสรรค คือ สภาวะเศรษฐกิจปัจจุบันมีผลต่อรายได้จากการขายผลผลิตยางพารา โดยมีศักยภาพอยู่ในระดับน้อย และได้กลยุทธ์ทั้งหมด 4 กลยุทธ์ได้แก่ 1) กลยุทธ์การพัฒนาตลาดรับซื้อผลผลิตยางพารา 2) กลยุทธ์การตลาดในพื้นที่ 3) กลยุทธ์สนับสนุนเงินทุน 4) กลยุทธ์สร้างเครือข่าย คณะผู้บริหารการคลังประจำจังหวัดเลยรวมทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมยางพารา สามารถนำกลยุทธ์ไปประยุกต์ใช้จัดทำโครงการพัฒนาการค้าในพื้นที่ต่อไป