Model-Based Learning Management to Develop Scientific Explanation Skills on the Respiratory System of Grade 11 Students
Main Article Content
Abstract
This study aimed to 1) determine the efficiency of a learning plan using model-based learning for Grade 11 students, according to the criterion of 80/80; 2) compare students’ learning achievement after participating in the model-based learning with the criterion of 70%; 3) compare students’ ability to construct scientific explanations after learning with the criterion of 70%; and 4) examine students’ satisfaction with the learning activities. The sample consisted of 40 Grade 11 students from a large special school in Maha Sarakham Province, selected by cluster sampling. Research instruments included: 1) a model-based learning plan, 2) a learning achievement test, 3) a scientific explanation assessment, and 4) a student satisfaction questionnaire. Data were analyzed using percentages, mean, standard deviation, and one-sample t-test. The results indicated that the model-based learning activities had an efficiency of 83.53/83.48, meeting the standard criterion of 80/80. Students’ learning achievement after instruction had a mean score of 74.43, exceeding the criterion of 70%. Students’ ability to construct scientific explanations had a mean score of 75.44, slightly above the criterion of 70%. Overall, students reported a high level of satisfaction with the model-based learning activities.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
2. บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ กองบรรณาธิการไม่สงวนสิทธิ์ในการคัดลอกบทความเพื่อการศึกษา แต่ให้อ้างอิงแหล่งที่มาให้ครบถ้วนสมบูรณ์
References
บ. อมรชีวิน, วิทยาศาสตร์, 2554.
จ. กันทะวัง, “การจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานวิชาชีววิทยา เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการให้ เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4,” คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 2563.
พ. เลาหไพบูลย์, แนวการสอนวิทยาศาสิตร์ (ฉบับปรับปรุง), พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช จำกัด, 2542.
พ. ทองกิ่ง, “บทบาทครูกับการจัดบรรยากาศชั้นเรียนเชิงบวกในศตวรรษที่ 21,” ศึกษาศาสตร์สาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, vol. 4, no. 1, pp. 50–59, 2563.
พ. รัตนพันธุ์ และ ก. โคจร, “การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานผ่านระบบออนไลน์ที่มีต่อการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ เรื่องเคมีไฟฟ้า ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5,” วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, vol. 21, no. 1, 2566.
ส. คล้ายนิล, ป. เดชศรี, และ อ. ประโมจนีย์, ความรู้และสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์, 2551.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์, 2561.
ว. พลยางนอก และ ศ. ชาวนา, “การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานเพื่อพัฒนาความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 วิชาชีววิทยา,” Journal of MCU Nakhondhat, vol. 10, no. 7, pp. 255–266, 2566.
ก. จันทร์สกุล, “การพัฒนาแบบจำลองทางความคิดด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานเรื่องการแบ่งเซลล์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4,” Doctoral dissertation, มหาวิทยาลัยรังสิต, 2562.
ก. ทรวดทรง และ ส. กิจเกื้อกูล, “การจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานร่วมกับเทคโนโลยีเสมือนจริงที่ส่งเสริมทักษะการสร้างแบบจำลองและมโนทัศน์เรื่องสารละลายของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4,” Journal of Education and Innovation, vol. 23, no. 4, pp. 46–57, 2564.
ก. สภาสันติกุล, “ผลของกลวิธีการสอนเคมีโดยใช้การทานาย การสังเกต การอธิบายอย่างมีขั้นตอนที่มีต่อความสามารถในการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ และความมีเหตุผลของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4,” 2558.
จ. กุลพิมล และ ว. กีรติจำเริญ, “การเปรียบเทียบมโนมติเรื่องของแข็ง ของเหลว แก๊ส ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จากการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานกับการจัดการเรียนรู้แบบปกติ,” วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, vol. 35, no. 2, pp. 50–65, 2563.
จ. ปัจจัยโค, จ. ธรรมประทีป และ ด. สุวรรณจินดา, “การพัฒนาความสามารถในการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์โดยการจัดการเรียนรู้แบบจำลองเป็นฐานเรื่องวัสดุและสสารของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4,” วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, vol. 23, no. 2, 2566.
ณ. ทองคำพิพัฒน์กุล, “การส่งเสริมแนวคิดเรื่องพันธะโคเวเลนต์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐาน,” Doctoral dissertation, มหาวิทยาลัยรังสิต, 2558.
ณ. กวดไทย, “การพัฒนาความสามารถในการสร้างแบบจำลองของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 รายวิชาชีววิทยา ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐาน,” วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, vol. 14, no. 2, pp. 63–71, 2562.
ด. ได้พร และคณะ, “การจัดการเรียนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานต่อทักษะในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ในห้องเรียนวิทยาศาสตร์เสมือนจริง,” วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, vol. 16, no. 4, pp. 35–46, 2564.
น. สายผัน และ ส. ชูกำแพง, “การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้วิชาชีววิทยาโดยการใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อพัฒนาความสามารถในการคิดเชื่อมโยงของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5,” ว.มรม., vol. 17, no. 2, 2566.
น. เชาวกีรติพงศ์, “การส่งเสริมความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ของผู้เรียนด้วยการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้,” วารสารศึกษาศาสตร์ มสธ., vol. 12, no. 1, pp. 40–54, 2562.
น. หลักหาญ, ธ. ลาตวงษ์ และ ภ. ชัยประเสริฐ, “การศึกษามโนทัศน์ทางวิทยาศาสตร์และความสามารถในการสร้างแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6,” วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, vol. 23, no. 3, 2564.
ส. อนุวรชัย, “ผลของการเรียนการสอนชีววิทยาด้วยรูปแบบการเรียนการสอนสืบสอบร่วมกับกลวิธีการโต้แย้งที่มีต่อความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์และความมีเหตุผลของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย,” Master’s thesis, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553.
สิ. สายเนตร และ ส. ชูกำแพง, “การพัฒนาทักษะการสร้างแบบจำลองด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐานสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5,” วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, vol. 17, no. 2, pp. 82–94, 2566.
สิ. จินาพุก และ ม. นวลศรี, “การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐานเพื่อพัฒนาความสามารถในการให้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ เรื่องการปรากฏของดวงจันทร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4,” วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, vol. 20, no. 1, 2565.
ส. จันทรโฆษิต, “ผลของการใช้รูปแบบการเรียนรู้แบบสืบสอบร่วมกับเทคนิคการลดบทบาทการส่งเสริมศักยภาพที่มีต่อมโนทัศน์ทางชีววิทยาและความสามารถในการสร้างคำอธิบายของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย,” Master’s thesis, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552.
M. Windchitl, J. Thomson, and M. Braaten, “Beyond the Scientific Method: Model-based Inquiry as a New Paradigm of Preference for School Science Investigations,” Science Education, vol. 92, no. 5, pp. 941–967, 2008.
A. Oktavianti, et al., “Students’ scientific explanation in blended physics learning with e-scaffolding,” Jurnal Pendidikan IPA Indonesia, vol. 7, no. 2, pp. 181–186, 2018.
J. K. Gilbert, C. J. Boulter, and M. Rutherford, “Explanations with Models in Science Education,” International Journal of Science Education, vol. 19, no. 1, pp. 158–187, 2000.
K. L. McNeill and J. Krajcik, “Scientific explanations: Characterizing and evaluating the effects of teachers’ instructional practices on student learning,” Journal of Research in Science Teaching, vol. 45, no. 1, pp. 53–78, 2008.
D. Neilson, T. Campbell, and B. Allred, “Model-based inquiry in physics: A buoyant force module,” The Science Teacher, vol. 77, no. 8, pp. 38–43, 2010.