พลวัตของเครือข่ายศิลปวัฒนธรรมในลำปาง : กรณีศึกษา เครือข่ายคณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

Main Article Content

ทศพล กรรณิกา
ธีรเกียรติ์ ขันคำ
ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์

บทคัดย่อ

บทความนี้พยายามชี้ให้เห็นถึงพลวัตเครือข่ายศิลปวัฒนธรรมในลำปาง ผ่านเครือข่ายคณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่อันส่งผลต่อการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมของลำปาง บทบาทของเครือข่ายดังกล่าวที่ส่งผลต่อการจัดการทางศิลปวัฒนธรรมของลำปางมีอยู่ 2 ประการ ประการแรกคือ เครือข่ายคณะวิจิตรศิลป์มีส่วนสร้างวัฒนธรรมประดิษฐ์ในลำปางอันมีพื้นฐานมาจากองค์ความรู้และแนวคิดการจัดการศิลปวัฒนธรรมสมัยใหม่และนำมาประยุกต์ใช้ ทำให้มรดกทางวัฒนธรรมได้รับการตีความหมายและสื่อความหมายใหม่ให้แก่ผู้รับชม ประการที่สอง คือ กระบวนการสั่งสมความรู้และประสบการณ์การปฏิบัติงานผ่านกระบวนการวิชาการเรียนการสอน ทำให้เกิดการลงพื้นที่ภาคสนามและศึกษาตามความสนใจ ทั้งนี้จังหวัดลำปางเป็นพื้นที่เป้าหมายสำคัญแห่งหนึ่งในการศึกษา ไม่เพียงเท่านั้นยังรวมถึงความสัมพันธ์ของผู้เรียนที่มีความสนใจใกล้เคียงกันทั้งในฐานะคนลำปาง หรือผู้ที่สนใจในพื้นที่ลำปางเองได้ส่งผลให้เครือข่ายมีความเข้มแข็ง โดยมีกรณีศึกษาที่น่าสนใจ คือ การอนุรักษ์โบราณสถานวัดปงสนุกที่มีบุคลากรจากคณะวิจิตรศิลป์เป็นตัวตั้งตัวตี พร้อมกับความร่วมมือขององค์กรต่างๆ อย่างกว้างขวาง และที่สำคัญก็คือ ตัวแทนของชุมชนที่มีบทบาทสำคัญก็เป็นศิษย์เก่าคณะวิจิตรศิลป์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กรรณิกา ท., ขันคำ ธ. ., & พจนะลาวัณย์ ภ. . (2020). พลวัตของเครือข่ายศิลปวัฒนธรรมในลำปาง : กรณีศึกษา เครือข่ายคณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. วารสารบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์ ราชมงคลล้านนา, 8(2), 127–144. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/balajhss/article/view/247720
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กลุ่มหน่อศิลป์. (2549). วิถีจากวิถี มรรคาแห่งวัฒนธรรม. ภูเก็ต: ภูเก็ตเซ็นเตอร์พริ้นท์.

จำลอง คำบุญชู. (2554). สี่ทศวรรษ จากวิทยาลัยครูสู่มหาวิทยาลัย: พัฒนาการมหาวิทยาลัยราชภัฎลำปาง. ลำปาง: มหาวิทยาลัยราชภัฎลำปาง.

ชาญคณิต อาวรณ์. (2546). แบบแผนทางสถาปัตยกรรมและงานศิลปกรรมเจดีย์ทรงพม่าเมืองลำปาง(รายงานการวิจัยเบื้องต้น). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ชาญคณิต อาวรณ์. (2550). ปฐมมัชฌิมตำนานเมืองละคอร. เชียงใหม่ : มปพ.

ชาญคณิต อาวรณ์, ภูเดช แสนสา, วีรศักดิ์ ของเดิม และคณะ. (2547). รายงานการสำรวจตามโครงการสำรวจคัมภีร์ธรรมใบลานของวัดผาแดงหลวงและวัดศรีหลวง ต.แจ้ห่ม อ.แจ้ห่ม จ.ลำปาง. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ฐาปกรณ์ เครือระยา. (2548). รูปแบบโคมกระดาษในวัฒนธรรมล้านนา. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ฐาปนีย์ เครือระยา. (2545). ภาพจิตรกรรมเขียนสีในวิหารน้ำแต้ม วัดพระธาตุลำปางหลวง อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ณัฐพล เวสสุนทรเทพ. (2548). การศึกษาลักษณะทางสถาปัตยกรรมและรูปแบบศิลปกรรมหอธรรมวัดพระธาตุลำปางหลวงและวัดไหล่หิน. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ธวัชชัย ทำทอง. (2543). การศึกษาเรื่องพิณเปี๊ยะในเขตจังหวัดลำปางและเชียงใหม่. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ธวัชชัย ทำทอง. (2563). ตำนานเจ้า 7 พระองค์และพงศาวดารพระเจ้าสุวรรณหอคำดวงทิพย์นครลำปาง. ลำปาง: มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง.

ธวัชชัย ทำทอง. (2560). ตำนานมูลศาสนา: ฉบับครูบามหาเถระหลวงเจ้าญาณสมุทร วัดศาลา เมืองนครลำปาง. ลำปาง: มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง

ธีรศักดิ์ วงศ์คำแน่น. (2530). เชิดชูเกียรติ ศักดิ์ รัตนชัย ผู้มีผลงานดีเด่นด้านวัฒนธรรม สาขามนุษยศาสตร์ ภาคเหนือ พ.ศ. 2530. มปพ.

บุญเลิศ ครุฑเมือง. (2557). เวียงละกอนกับงานวัฒนธรรมท้องถิ่น : เล่าเรื่องเมืองลำปาง. ลำปาง: มหาวิทยาลัยราชภัฎลำปาง.

ปงสนุก: คนตัวเล็กกับการอนุรักษ์. (2550). กรุงเทพมหานคร: อุษาคเนย์.

ไพโรจน์ ไชยเมืองชื่น. (2544). ลำปางหนึ่งห้วงศตวรรษ. ลำปาง: สถาบันราชภัฏลำปาง.

ภูเดช แสนสา. (2558). ประวัติศาสตร์เมืองเถิน. เชียงใหม่: แม็กพริ้นติ้ง.

ภูเดช แสนสา. (2558). วัดหมื่นกาศ หัวเวียงนครลำปาง. เชียงใหม่: แม็กซ์พริ้นติ้ง.

วิทยา พลวิฑูรย์. (2549). ลวดลายดุนทองจังโกที่ประดับองค์พระธาตุลำปางหลวง(รายงานการวิจัยเบื้องต้น). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

วีรศักดิ์ ของเดิม. (2558). ปริวรรต, ศาสตร์ : ปั๊บสาครูบาอาโนชัยธรรมจินดามุนี. ลำปาง: มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง.

ศิริกัลยา กัลยาณมิตร. (2544). การศึกษารูปแบบธรรมาสน์พื้นถิ่นอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ศิษย์เก่าภาควิชาศิลปะไทย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (2549). วิถีจากวิถีมรรคาแห่งวัฒนธรรม. เชียงใหม่: กลุ่มหน่อศิลป์.

ศูนย์โบราณคดีภาคเหนือ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และวิทยาลัยอินเตอร์เทคลำปาง. (2553). งานม่าน งานไต ในนครลำปาง เอกสารประกอบการสัมมนา โครงการปลูกต้นกล้านักวิจัย ศิลปกรรมและประวัติชุมชนรอบวัดพม่า-ไทใหญ่ ในนครลำปาง ณ ห้องประชุมใหญ่ วิทยาลัยอินเตอร์เทคลำปาง วันศุกร์ที่ 3 กันยายน 2553.

สรัสวดี อ๋องสกุล. (2557). ประวัติศาสตร์ล้านนา. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์.

สืบศักดิ์ แสนยาเกียรติคุณ. (2541). การศึกษาลักษณะทางสถาปัตยกรรมและงานศิลปกรรมของวิหารพระพุทธและวิหารน้ำแต้ม. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สืบศักดิ์ แสนยาเกียรติคุณ. (2551). การสำรวจแหล่งงานสถาปัตยกรรมทางพุทธศาสนาในเขตอำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

อนุกูล ศิริพันธุ์. (2542). การจัดการโบราณสถานและสิ่งแวดล้อมโดยรัฐและชุมชน : กรณีศึกษาคูเมือง และกำแพงเมืองในเขตพื้นที่ชุมชนบ้านปงสนุก อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

อนุกูล ศิริพันธุ์. (2537). การศึกษาเครื่องประกอบพิธีกรรมของผีเจ้านายในเขตอำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ผู้จัดการออนไลน์. (2547). เครือข่ายชาวพุทธออกแถลงการณ์วอนหยุดนำศาสนวัตถุไปใช้เชิงพาณิชย์. สืบค้น 1 พฤศจิกายน 2563, จาก https://mgronline.com/local/detail/9470000082383

ประชาไท. (2547). วัดไหล่หินของจริงตะลึงถูกจำลอง. สืบค้น 1 พฤศจิกายน 2563, จาก https://prachatai.com/journal/2004/11/1192

ธมลวรรณ วันแรก. (2561). ลูกทุ่งวิจิตรศิลป์ 60 : เทศกาลเพลงลูกทุ่งสุดสร้างสรรค์ฝีมือเด็ก มช.. สืบค้น 31 ตุลาคม 2563, จาก https://adaymagazine.com/going-chiangmai-vijit-lookthung

ภูเดช แสนสา. (2561). สัมภาษณ์, 10 กุมภาพันธ์ (ศิษย์เก่าคณะวิจิตรศิลป์, นักวิชาการอิสระด้านล้านนาศึกษา)

วรลัญจก์ บุณยสุรัตน์. (2561). สัมภาษณ์, 26 กุมภาพันธ์ (อาจารย์ประจำคณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่)

วิถี พานิชพันธ์. (2561). สัมภาษณ์, 17 กุมภาพันธ์ (ผู้ก่อตั้งภาควิชาศิลปะไทย คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่)

วีรศักดิ์ ของเดิม. (2561). สัมภาษณ์ , 12 กุมภาพันธ์ (ศิษย์เก่าคณะวิจิตรศิลป์, นักวิชาการศึกษา สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฎลำปาง)

อนุกูล ศิริพันธุ์. (2561). สัมภาษณ์, 12 กุมภาพันธ์ (ศิษย์เก่าคณะวิจิตรศิลป์)