การศึกษาเปรียบเทียบทานบารมีในพุทธศาสนาเถรวาทกับมหายาน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาเพื่อศึกษา 1) ทานบารมีในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) ทานบารมีในพระพุทธศาสนามหายาน และ 3) การศึกษาเปรียบเทียบทานบารมีในพระพุทธศาสนาเถรวาทกับมหายาน โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงเอกสารเป็นหลัก แล้วนำเสนอเชิงพรรณนาวิเคราะห์

ผลจากการศึกษาพบว่า 1) ทานบารมีในพระพุทธศาสนาเถรวาท เป็นกระบวนการบำเพ็ญทานบารมี โดยอาศัยกฎแห่งกรรมเป็นแรงขับเคลื่อน มีเป้าหมายเพื่อขัดเกลาจิตใจของผู้ให้ทาน ให้ปราศจากความตระหนี่ และสร้างคุณธรรมให้มีขึ้น จนถึงการบรรลุพระนิพพานของปัจเจกบุคคลตามอุดมคติของพระอรหันต์ และเมื่อหลุดพ้นแล้วจึงสั่งสอนสรรพสัตว์ให้หลุดพ้นตามไปด้วย 2) ทานบารมีในพระพุทธศาสนามหายาน เป็นการบำเพ็ญทานบารมีโดยอาศัยปัญญาที่รู้แจ้งในศูนยตา และความกรุณาต่อสรรพสัตว์เป็นแรงขับเคลื่อน การให้ทานจึงเป็นการแสดงออกถึงตัวตนและผู้อื่นที่มีความเชื่อมโยงกัน เป็นความว่างเปล่าเหมือนกัน การบำเพ็ญทานบารมีนี้เป็นไปตามอุดมคติพระโพธิสัตว์ที่มุ่งมั่นช่วยเหลือสรรพสัตว์ให้หลุดพ้นจากสังสารวัฏเข้าสู่นิพพาน และตนเองจึงจะเข้าสู่นิพานเป็นคนสุดท้าย 3) การศึกษาเปรียบเทียบทานบารมีในพระพุทธศาสนาเถรวาทกับมหายานพบว่า แม้ทั้ง 2 นิกาย จะมีความแตกต่างในทางทัศนะคติ แรงจูงใจ รากฐานทางความคิด แต่มีเป้าหมายสูงสุดร่วมกัน คือ การบำเพ็ญตนให้สมบูรณ์ บริบูรณ์ด้วยบารมี เพื่อประโยชน์สุขของส่วนรวม