การประยุกต์เครื่องมือทางภูมิศาสตร์และภูมิสารสนเทศ เพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวโดยชุมชนในจังหวัดบึงกาฬ
คำสำคัญ:
ภูมิสารสนเทศ, ภูมิศาสตร์, การท่องเที่ยวโดยชุมชน, บึงกาฬบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์การศึกษา 2 ประการคือ 1) เพื่อใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์และภูมิสารสนเทศในการสนับสนุนการท่องเที่ยวโดยชุมชนในเขตพื้นที่ศึกษา และ 2) เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้และทักษะด้านภูมิสารสนเทศสำหรับการสนับสนุนการท่องเที่ยวโดยชุมชนให้กับตัวแทนกลุ่มชุมชนการท่องเที่ยว โดยมีพื้นที่ศึกษาทั้งหมด 5 ชุมชน ในเขตจังหวัดบึงกาฬ มีหลักดำเนินการสำคัญคือหลักของการมีส่วนร่วม 3 ฝ่าย คือ 1) คณะผู้ดำเนินการวิจัย 2) หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง และ 3) ตัวแทนผู้นำชุมชน ผ่านวางแผนดำเนินการ และอภิปรายกลุ่มร่วมกันตลอดการดำเนินการแยกผลดำเนินการเป็น 2 ส่วน คือ 1) การจัดทำชุดข้อมูล เชิงพื้นที่ให้กับชุมชน ผ่านการสำรวจชุมชนโดยใช้เครื่องมือภูมิศาสตร์ร่วมดำเนินการ และจัดทำแผนที่ชุมชนประกอบการตัดสินใจ และ 2) การถ่ายทอดองค์ความรู้ให้ชุมชนผ่านตัวแทนชุมชนที่ได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจงโดยอิงทฤษฎีการเผยแพร่นวัตกรรมสู่ชุมชน ผ่านกิจกรรมถ่ายทอดความรู้ 3 กิจกรรม และมีการประเมินผลโดยผู้เชี่ยวชาญด้านการท่องเที่ยวชุมชน และตัวแทนภาครัฐที่เกี่ยวข้องในจังหวัด ผลการดำเนินการปรากฏเป็นชุดข้อมูลเชิงพื้นที่ที่จัดทำเป็นฐานข้อมูลแบบออนไลน์ และแผนที่ประกอบการตัดสินใจเพื่อใช้ประโยชน์สำหรับการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชน รวมถึงตัวแทนชุมชนที่ผ่านการอบรมถ่ายทอดองค์ความรู้ที่มีทักษะการใช้งานเครื่องมือภูมิศาสตร์และภูมิสารสนเทศที่เกี่ยวข้องกับการใช้ประกอบการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนในขั้นตอนต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กฤษณะ ปินะพัง. (2555). กระบวนการวางแผนแบบมีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพที่อยู่อาศัยสู่การจัดตั้งเชิงองค์กร: กรณีศึกษาเมืองศรีสะเกษ. ในคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, BERAC 3, 2012 (น. 49-57). Built Environment Research Associates Conference 2012, ปทุมธานี.
คณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ. (ม.ป.ป). แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2560-2564). กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
ณรงค์ พลีรักษ์. (2556). ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์เพื่อการจัดการการท่องเที่ยวชุมชนในจังหวัดชลบุรี. วารสารวิจัยและพัฒนา มจธ., 36(2), 235 – 248.
ทานตะวัน อินทร์จันทร์. (2546). การมีส่วนร่วมของคณะกรรมการชุมชนในการพัฒนาชุมชนย่อยในเขตเทศบาลเมืองลำพูน (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เชียงใหม่.
พระครูวีรศาสน์ประดิษฐ์, พระฐนกร กิตติธโร และ ศักดิ์ดา หอมหวน. (2562). การพัฒนาระบบภูมิสารสนเทศศาสตร์เพื่อการจัดการแหล่งท่องเที่ยวในจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารศิลปะศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 1(3), 267-282.
ศราวุธ พงษ์ลี้รัตน์. (2556). เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศเพื่อการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์: แบบจำลองหมู่บ้านแม่กลางหลวง. ในการประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ครั้งที่ 5 “การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน” ระหว่างวันที่ 15-16 กรกฎาคม 2556 ณ ศูนย์ประชุมบางกอกคอนเวนชั่นเซ็นเตอร์ชั้น 22 เซ็นทรัลเวิลด์, กรุงเทพฯ:
สถาบันการท่องเที่ยวโดยชุมชน. (ม.ป.ป). คู่มือหลักสูตรการจัดกิจกรรมการพัฒนาผู้นำการท่องเที่ยวโดยชุมชน. กรุงเทพฯ: สถาบันการท่องเที่ยวโดยชุมชน.
สำนักงานจังหวัดบึงกาฬ. (ม.ป.ป). แผนพัฒนาจังหวัด 4 ปี (พ.ศ. 2557-2560). ค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2561, จาก http://www.oic.go.th/FILEWEB.
อารยา เกียรติก้อง, กมลศักดิ์ วงศ์ศรีแก้ว และ ปิยวัฒน์ เกียรติก้อง (2560). การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ เพื่อสนับสนุนการจัดการท่องเที่ยว จังหวัดสุพรรณบุรี (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี.
Rogers, E. M. (1983). Diffusion of innovations, (3rded), New York: The Free Press.
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations, (5th ed.), New York: The Free Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความที่ปรากฎในวารสารฉบับนี้เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนแต่ละท่าน สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย และกองบรรณาธิการ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยและไม่มีส่วนรับผิดชอบใดๆ
สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ขอให้ผู้อ่านอ้างอิงในกรณีที่ท่านคัดลอกเนื้อหาบทความในวารสารฉบับนี้