แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานของเกษตรกรผู้ปลูกผักอินทรีย์ในจังหวัดจันทบุรี โดยใช้แบบจำลองอ้างอิงการดำเนินงานโซ่อุปทาน
DOI:
https://doi.org/10.14456/lruj.2026.13คำสำคัญ:
ผักอินทรีย์, โซ่อุปทาน, เกษตรอินทรีย์, แบบจำลองอ้างอิงการดำเนินงานโซ่อุปทาน, จันทบุรีบทคัดย่อ
การจัดการโซ่อุปทานผักอินทรีย์ของเกษตรกรตั้งแต่กระบวนการต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำนำมาสู่การวิจัยที่มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัญหาอุปสรรคกระบวนการและกิจกรรมโซ่อุปทานของผักอินทรีย์ในจังหวัดจันทบุรี โดยการประยุกต์ใช้แบบจำลองอ้างอิงโซ่อุปทาน เพื่อทราบถึงลักษณะการดำเนินงานในปัจจุบัน รวมถึงแนวทางในการปรับปรุงกิจกรรมการดำเนินงานโซ่อุปทานของผักอินทรีย์ ผู้วิจัยดำเนินการเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างกับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องตลอดโซ่อุปทาน โดยใช้วิธี การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบบอกต่อ ได้แก่ เกษตรกรผู้ปลูกผักอินทรีย์ จำนวน 3 ราย ผู้ประกอบการในการรวบรวม จำนวน 1 ราย และผู้ขนส่ง จำนวน 1 ราย และกลุ่มผู้บริโภคจำนวน 15 ราย จากการวิเคราะห์โซ่อุปทานผักอินทรีย์ พบว่า กระบวนการหลักที่ควรปรับปรุง ได้แก่ การวางแผนโซ่อุปทาน (sP1) การจัดหาตามคำสั่งซื้อ (sS2) การจัดส่งผักอินทรีย์เพื่อเก็บ (sD1) และการผลิตเพื่อรอจำหน่าย (sM1) ส่วนกระบวนการสนับสนุนที่ควรปรับปรุง ได้แก่ การวางแผนประสิทธิภาพคลังสินค้า (EP.4) การประเมินประสิทธิภาพในการจัดหา (ES.2) การจัดการขนส่ง (ES.6) และการประเมินประสิทธิภาพในการผลิต (EM.2) ในการวิจัยนี้ได้แสดงถึงปัญหาอุปสรรคกระบวนการและกิจกรรมโซ่อุปทานของผักอินทรีย์ในจังหวัดจันทบุรี สำหรับการแนะนำเกษตรกรผู้ปลูกผักอินทรีย์นั้นควรมีการปรับปรุงกระบวนการดำเนินงานในโซ่อุปทานให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ลดต้นทุน และเพิ่มรายได้จากการปลูกผักอินทรีย์เพื่อการจัดจำหน่ายในเชิงพาณิชย์
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Agrawal, V., Mohanty, R. P., Agarwal, S., Dixit, J. K., & Agrawal, A. M. (2023). Analyzing Critical Success Factors for Sustainable Green Supply Chain Management. Environment, Development and Sustainability, 25(8), 8233-8258. https://doi.org/10.1007/s10668-022-02396-2.
American Production and Inventory Control Society [APICS]. (2017). SCOR (Supply Chain Operations Reference) Model Version 12.0: Quick Reference Guide. APICS. https://datafinder.ru/images/expert-bi/scor/scor-v12-0-framework-introduction.pdf.
Chamnian, M. (2023). The Process of Driving Research Plan for Value Creation of Processed Agricultural Products Based on Khao Pa Na Le identity, Nakhon Si Thammarat Province with Modern Innovation and Management. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(6), 641 – 657. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/259408.
Chantavanich, S. (2020). Qualitative Research Methods. (In Thai). Bangkok: Chulalongkorn University Press.
Chanthaburi Provincial Agriculture and Cooperatives Office. (2023). Chanthaburi Provincial Agricultural and Cooperative Development Plan (2023 - 2027). (In Thai). Agricultural Extension System Development Group, Chanthaburi Provincial Agriculture and Cooperatives Office. https://www.chanthaburi.go.th/files/com_news_devpro/2022-12_b87deded14ae58a.pdf.
Huang, H. N., Qu, T., Qiu, X. H., Ma, L., Nie, D., Li, C., & Huang, G. Q. (2025). Industrial Internet Platform-driven Decentralised Multi-level Synchronised Reconfiguration of Assembly Supply Chains. International Journal of Production Research, 63(12), 4328-4350. https://doi.org/10.1080/00207543.2024.2448284.
Lamool, P., Jantachum, N., & Sujaree, T. (2025). Development of a Training Curriculum for Enhancing Competency of Organic Vegetable Production for Farmers According to the Standard Framework. Rajabhat Maha Sarakham University Journal, 19(1), 185-199. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/280117.
Ministry of Social Development and Human Security. (2023). Five-year Operational Plan (2023 – 2027) of the Ministry of Social Development and Human Security. (In Thai). Ministry of Social Development and Human Security. https://www.m-society.go.th/ewtadmin/ewt/mso_web/download/article/article_20220909164426.pdf.
Nopphonkrang, C., Kumphan, T., Tosing, N., Somthong, R., Homkheak,S., Charoenphan, K., & Chaithong, A. (2023). A Study of Supply Chain Management of Jasmine Rice Community Enterprises 105 Ban Yang Using Supply Chain Operations Reference Model. Journal of SciTech-ASEAN, 3(1), 22–32. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/STJS/article/view/257065.
Nuprain, A., Srikarn, M., & Jundum, S. (2025). The Upland Rice Supply Chain through the Application of the Supply Chain Operations Reference (SCOR) Model: A Case Study of Kanchanadit District, Surat Thani Province. Research and Development Journal, Loei Rajabhat University, 20(74), 1-16. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/researchjournal-lru/article/view/279075.
Petchroj, L., & Chamniprasart, A. (2004). Research methodology. (In Thai). Bangkok: Pimdee Printing.
Samutrak, P., Sawatnatee, A., & Tongkum, S. (2024). IOT Technology for Cultivation of Rice with Organic Agriculture. Journal of Applied Information Technology, 10(1), 67-82. https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/project-journal/article/view/254077.
Sasiwimonrit, K., & Sukanthasirikul, K. (2024). The Effect of Environmental Consciousness on Organic Food Consumers Purchasing Intention in Thailand through Attitude as a Mediator. Journal of Humanities and Social Sciences Nakhon Phanom University, 14(3), 36-50. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/npuj/article/view/282414.
Semsungnoen, S. (2025). Theory of Sample Size Determination and Key Informant Characteristics in Qualitative Research. Journal of Innovation in Administration and Educational Management, 3(2), 112-123. https://so11.tci-thaijo.org/index.php/IAEM/article/view/1114.
Somboonkaew, N., Pumprasert, J., Sattrapai, N., Sanosomneng, K., Srisawangwong, S., Dumkum, W., Keatmaneerat, S., Sumretrum, P., Hemra, A., & Sri-iam, S. (2022). Assessment of Postharvest Loss in Soybean Supply Chain. Thai Agricultural Research Journal, 40(2), 153-164. https://doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2022.13.
Srinieng, S., & Kongsataya, C. (2023). Factor Influencing Purchasing Decision of Salad Organic Vegetables in Bangkok. Journal of Academic Management Science, Phetchabun Rajabhat University, 5(2), 73-87. https://so12.tci-thaijo.org/index.php/jams/article/view/640.
Sukonthasing, P. (2024). Supply Chain Management of Safe Vegetable with SCOR Model: A Case Study of a Large Farm Group Lom Sak District, Phetchabun Province. Journal of Logistics and Supply Chain Operations (JLSCO), 10(2), 105-121. https://doi.org/10.53848/jlsco.v10i2.268498.
Sungkam, S., & Pinta, L. (2022). Supply Chain Management for Safety Agricultural Products of Chiang Mai Social Enterprise Corporation. RMUTL Journal of Business Administration and Liberal Arts, 10(2), 1 – 18. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/balajhss/article/view/262226.
Tonglim, P. (2022). The Analysis of Supply Chain of Processed Mangosteen Products by SCOR Model: A Case Study of Ban Khlong Nam Khem Community Enterprise’s Mangosteen Cheese Cracker. Journal of Management Sciences, Suratthani Rajabhat University, 9(2), 239 – 268. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/msj/article/view/258841.
Vern, P., Panghal, A., Mor, R. S., & Kamble, S. S. (2025). Blockchain Technology in the Agri-food Supply Chain: A Systematic Literature Review of Opportunities and Challenges. Management Review Quarterly, 75(1), 643-675. https://doi.org/10.1007/s11301-023-00390-0.
Vongkaysone, V., Areesrisom. K., Muakyod, P., Nilawonk, W., Juwattanasamran, R., & Areesrisom, P. (2024). Organic Vegetable Production for Sustainable Development of Farmers in Vientiane Capital Area Lao People's Democratic Republic. Journal of Local Governance and Innovation, 8(1), 189-208. https://doi.org/10.14456/jlgisrru.2024.13.
Zhang, M., Fabus, M., & Zhang, Y. (2024). Research on Consumers’ Intended Usage of Cold Chain Logistics Service through Fresh-food Apps Based on the Structural Equations Model. Business: Theory and Practice, 25(1), 61-72. https://doi.org/10.3846/btp.2024.15774.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความที่ปรากฎในวารสารฉบับนี้เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนแต่ละท่าน สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย และกองบรรณาธิการ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยและไม่มีส่วนรับผิดชอบใดๆ
สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ขอให้ผู้อ่านอ้างอิงในกรณีที่ท่านคัดลอกเนื้อหาบทความในวารสารฉบับนี้
