องค์กรพัฒนาเอกชนกับขบวนการเคลื่อนไหวของแรงงานในประเทศไทย
คำสำคัญ:
องค์กรพัฒนาเอกชน, ขบวนการเคลื่อนไหวของแรงงาน, องค์กรพัฒนาเอกชนด้านแรงงานบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อเพื่อศึกษาบทบาทขององค์กรพัฒนาเอกชนต่อขบวนการเคลื่อนไหวของแรงงานในประเทศไทยในระหว่างทศวรรษ 2520 ถึงปัจจุบัน ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ
ผลการศึกษาสรุปได้ว่า ในช่วงปลายทศวรรษ 2520 ถึงต้นทศวรรษ 2540 องค์กรพัฒนาเอกชนที่ทำงานกับแรงงานซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อขบวนการเคลื่อนไหวของแรงงานไทย มีบทบาทเด่นชัดในการทำให้การเคลื่อนไหวของแรงงาน โดยเฉพาะขบวนการแรงงานที่มีสหภาพแรงงานเป็นผู้นำมีทิศทางไปสู่การเป็นขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมไม่ใช่เป็นเพียงกลุ่มผลประโยชน์ที่เคลื่อนไหวเพื่อผลประโยชน์เฉพาะหน้าของแรงงานเท่านั้น ในปัจจุบันตั้งแต่ปลายทศวรรษ 2540 เป็นต้นมา ความเปลี่ยนแปลงในเรื่องรูปแบบการจ้างงานที่มีความหลากหลาย
ซับซ้อนมากขึ้น และองค์ประกอบของแรงงานในประเทศไทยที่มีสัดส่วนของแรงงานข้ามชาติจำนวนมาก การแบ่งขั้วทางการเมืองภายใต้ระบอบการเมืองที่ยังไม่เป็นประชาธิปไตยอย่างสมบูรณ์ ในขณะที่สหภาพแรงงานยังไม่สามารถเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของแรงงานทุกกลุ่ม ปัจจัยเหล่านี้เป็นอุปสรรคที่สำคัญขององค์กรพัฒนาเอกชนด้านแรงงานในการสนับสนุนขบวนการเคลื่อนไหวของแรงงานไทย
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน. (2541). ทำเนียบองค์กรเอกชนด้านแรงงาน. กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม.
จตุรงค์ บุณยรัตนสุนทร. (2542). พลวัตองค์กรพัฒนาเอกชนไทย. ใน ณรงค์ เพ็ชรประเสริฐ (บ.ก.), เศรษฐศาสตร์การเมือง (เพื่อชุมชน) เอ็นจีโอ 2000. (น.61-86) ศูนย์ศึกษาเศรษฐศาสตร์การเมือง คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จะเด็จ เชาวน์วิไล. (2540). บทเรียนองค์กรพัฒนาเอกชนด้านแรงงานกับการทำงานกับผู้ใช้แรงงาน. แรงงานปริทัศน์, 11(4), 7-9.
จะเด็จ เชาวน์วิไล. (2568, 20 กุมภาพันธ์). อดีตหัวหน้าฝ่ายแรงงานหญิง มูลนิธิเพื่อนหญิง (พ.ศ. 2531-2543). สัมภาษณ์.
โชคชัย สุทธาเวศ. (2539). องค์กรพัฒนาเอกชนสาธารณประโยชน์เกี่ยวกับแรงงานในประเทศไทย: ภาพรวมและทางเลือก. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ทรงศักดิ์ บุญกวีนภานนท์. (2564). บทบาทองค์กรพัฒนาเอกชนด้านแรงงาน. ใน นิตยา พิริยะพงษ์พันธ์ (บ.ก.), 30 ปี เส้นทางสู้สู่ประกันสังคม. (น.67-82) มูลนิธิเพื่อนหญิง.
นภาพร อติวานิชยพงศ์. (2531). ข้อเสนอของผู้ใช้แรงงานต่อรัฐบาลและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร. แรงงานปริทัศน์, 2(10), 4-7.
นภาพร อติวานิชยพงศ์. (2532). ประวัติศาสตร์ขบวนการแรงงานไทย 2525-2532. ใน บุญโฮม อิงชัยภูมิ (บ.ก.), ประวัติศาสตร์ขบวนการแรงงานไทยยุคเริ่มต้นถึง พ.ศ. 2532. (น.155-183) พิมพ์ตุลา.
นภาพร อติวานิชยพงศ์. (2536). (บรรณาธิการ). บทบาท สส.กับปัญหาและนโยบายเร่งด่วนทางสังคม. เอดิสันเพรส โปรดักท์.
นภาพร อติวานิชยพงศ์. (2556). ปัญญาชนกับขบวนการแรงงานไทย. ใน ฉัตรทิพย์ นาถสุภา (บ.ก.), ด้วยรัก เล่มที่ 4 ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจ การเมืองและสังคม. (น.327-354) เคล็ดไทย.
นภาพร อติวานิชยพงศ์. (2561). สหภาพแรงงานไทยที่เป็นขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม. มูลนิธิฟรีดริค
เอแบร์ท.
นภาพร อติวานิชยพงศ์. (2562). ผู้นำสหภาพแรงงานไทยกับการเข้าร่วมขบวนการเคลื่อนไหวทางการเมือง: จากรัฐประหาร 2549-รัฐประหาร 2557. ฟ้าเดียวกัน, 17(1), 177-202.
นภาพร อติวานิชยพงศ์. (2567). ขบวนการแรงงานกับบทบาททางสังคมและการเมือง: รวมบทความขบวนการแรงงานร่วมสมัย. วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ และมูลนิธิพิพิธภัณฑ์แรงงานไทย.
นฤมล ทับจุมพล. (2568, 6 พฤษภาคม). อดีตกรรมการบริหารมูลนิธิอารมณ์ พงศ์พงัน ชุดที่ 2 (พ.ศ. 2530-2534). สัมภาษณ์.
บัณฑิต แป้นวิเศษ. (2568, 14 กุมภาพันธ์). อดีตผู้ปฏิบัติงานฝ่ายแรงงานหญิง มูลนิธิเพื่อนหญิง (พ.ศ. 2536-2543). สัมภาษณ์.
บัณฑิตย์ ธรรมตรีรัตน์. (2533). ขบวนการสหภาพแรงงานไทยยุคหลัง 6 ตุลาคม 2519-2525. ใน บุญโฮม
อิงชัยภูมิ (บ.ก.), ประวัติศาสตร์ขบวนการแรงงานไทยยุคเริ่มต้นถึง พ.ศ. 2532. (น.114-153) พิมพ์ตุลา.
ไพโรจน์ พลเพชร. (2568, 22 มกราคม). อดีตผู้จัดการสมาคมสิทธิเสรีภาพของประชาชน (พ.ศ. 2533-2536). สัมภาษณ์.
ผาสุก พงษ์ไพจิตร. (2545). ว่าด้วยขบวนการทางสังคมและเมืองไทย. ใน ผาสุก พงษ์ไพจิตร และคณะ, วิถีชีวิต
วิธีสู้ ขบวนการประชาชนร่วมสมัย. (น.1-33) สำนักพิมพ์ตรัสวิน (ซิลค์วอร์มบุคส์).
วิชัย นราไพบูลย์. (2568, 8 มิถุนายน). ผู้จัดการมูลนิธิพิพิธภัณฑ์แรงงานไทย (พ.ศ. 2543-ปัจจุบัน). สัมภาษณ์.
ศักดินา ฉัตรกุล ณ อยุธยา. (2568, 8 มิถุนายน). ผู้ร่วมก่อตั้งพิพิธภัณฑ์แรงงานไทย. สัมภาษณ์.
สมเกียรติ เรืองจันทร์. (2543). องค์กรพัฒนาเอกชนด้านแรงงาน. ใน ผลกระทบทางสังคมจากวิกฤตเศรษฐกิจ เล่มที่ 4 สามทศวรรษองค์กรพัฒนาเอกชนไทย. (น.35-48). สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย.
สมยศ พฤกษาเกษมสุข. (2568, 24 มกราคม). อดีตผู้ปฏิบัติงานฝ่ายส่งเสริมสิทธิกรรมกร สมาคมสิทธิเสรีภาพของประชาชน (พ.ศ. 2530-2533). สัมภาษณ์.
สถิตย์ นิยมญาติ. (2551). รายงานวิจัยประเมินผลเรื่องการปฏิบัติงานและผลสำเร็จของสมาคมสิทธิเสรีภาพ
ของประชาชน ประเทศไทย. สมาคมสิทธิเสรีภาพของประชาชน.
สุธี ประศาสน์เศรษฐ. (2540). แปดญัตติว่าด้วยสมัชชาคนจน. วารสารเศรษฐศาสตร์การเมืองเพื่อชุมชน, 1(1), 94-101.
สุภาวดี เพชรรัตน์. (2558). องค์กรพัฒนาเอกชนไทยกับการเคลื่อนไหวกฎหมายลาคลอด. ใน จะเด็จ เชาวน์วิไล
และคณะ, บทเรียนการต่อสู้กฎหมายลาคลอด 90 วัน. (น.44-48) บริษัท เอส เค เอส อินเตอร์ พริ้น จำกัด.
อนุสรณ์ ไชยพาน. (บ.ก.). (2546). ทำเนียบองค์กรพัฒนาเอกชน 2546. คณะกรรมการเผยแพร่และส่งเสริมงานพัฒนา.
Frank, A. G., & Fuentes, M. (1990). Civil democracy: Social movements in recent world history. In S. Amin et al. (Eds.). Transforming the revolution: Social movements and the world system. Monthly Review Press, 139-180.
Fuentes, M., & Frank, A. G. (1989). Ten theses on social movements. World Development, 17(2), 179-191.
Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks. Lawrence & Wishart.
Lenin, V. I. (1978). What is to be done?. Progress Publishers.
Marx, K., & Engels, F. (1985). The communist manifesto. Penguin Books.
Napaporn Ativanichayapong. (2002). Trade union and the workers collective action in Thailand: An articulation of social movement unionism and economic unionism, 1972-2002. (Unpublished doctoral dissertation). Chulalongkorn University.
Philion, S. (1998). Bridging the gap between new social movement theory and class. Rethinking Marxism, 10(4), 79-104.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 นภาพร อติวานิชยพงศ์, กิตติกาญจน์ หาญกุล
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
