การเรียนรู้เชิงคุณธรรมผ่านมงคลสูตรในระดับอุดมศึกษา: แนวทางการจัดการเรียนรู้และการพัฒนาผู้เรียน
คำสำคัญ:
มงคลสูตร, อุดมศึกษา, พระไตรปิฎก, การพัฒนาผู้เรียนบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวคิดการเรียนรู้เชิงคุณธรรมด้านการพัฒนาตน พัฒนาความสัมพันธ์กับสังคม และพัฒนาปัญญาผ่านมงคลสูตรในระดับอุดมศึกษา สังเคราะห์แนวทางการจัดการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับผู้เรียนในบริบทสังคมร่วมสมัย และนำเสนอกรอบแนวคิดสำหรับการพัฒนาผู้เรียนอย่างเป็นองค์รวม โดยศึกษาจากเอกสารทางวิชาการ งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง แนวคิดทฤษฎีการเรียนรู้ร่วมสมัย ตลอดจนหลักธรรมในพระไตรปิฎกที่สัมพันธ์กับการพัฒนามนุษย์ ใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและการสังเคราะห์องค์ความรู้จากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ
ผลการศึกษาพบว่า มงคลสูตรซึ่งประกอบด้วยมงคล 38 ประการ เป็นหลักธรรมที่มีโครงสร้างครอบคลุมการพัฒนามนุษย์ทั้งด้านพฤติกรรม จิตใจ ความสัมพันธ์ทางสังคม และปัญญา สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการศึกษาระดับอุดมศึกษาได้อย่างเหมาะสม โดยเฉพาะการส่งเสริมวินัย ความรับผิดชอบ ความกตัญญู การอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างสร้างสรรค์ การคิดอย่างมีเหตุผล และความมั่นคงทางอารมณ์ เมื่อบูรณาการมงคลสูตรเข้ากับแนวคิดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ การเรียนรู้จากประสบการณ์ การเรียนรู้แบบร่วมมือ การเรียนรู้ผ่านแบบอย่าง การสร้างแรงจูงใจภายใน และการสะท้อนคิด จะช่วยให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจคุณธรรมอย่างลึกซึ้ง เห็นความเชื่อมโยงระหว่างหลักธรรมกับชีวิตจริง และสามารถนำไปใช้ในการพัฒนาตนเองได้อย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านการเรียน การทำงาน และการดำรงชีวิตในสังคม นอกจากนี้ผู้วิจัยเสนอแนวทางการจัดการเรียนรู้และการพัฒนาผู้เรียน ประกอบด้วยการสร้างความหมายการลงมือปฏิบัติการเรียนรู้ผ่านความสัมพันธ์ การชี้แนะและการมีต้นแบบ การตระหนักรู้ และ การเรียนรู้และสะท้อนคิด เป็นกรอบแนวคิดสำหรับออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้เชิงคุณธรรมในระดับอุดมศึกษา อันจะนำไปสู่การสร้างบัณฑิตที่มีความรู้คู่คุณธรรม มีจิตสาธารณะ มีความรับผิดชอบต่อสังคม สามารถปรับตัวต่อความเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ และดำรงตนอย่างสมดุลและยั่งยืนได้อย่างมีคุณค่า
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กรภัทร์ กัลยาบุตรและมานิตย์ อรรคชาติ. (2568). การคบบัณฑิตกับการพัฒนาตนเอง. วารสารพัฒนศึกษาศาสตร์, 1(1), 26-35.
กิตติศักดิ์ กิตฺติวฑฺฒโน. (2023). การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักมงคลสูตรเชิงพุทธบูรณาการ. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 9(2), 103–119..
พระไตรปิฎกภาษาไทย เล่ม 25. (2539). ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สุนทร สุขทรัพย์ทวีผลและคณะ. (2561). การศึกษาวิเคราะห์แนวคิดและการพัฒนาตนเองตามหลักมงคลสูตร
ที่ปรากฏในสุภาษิตพระร่วง. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 7(1), 223–231.
อนุชา โสมาบุตร. (2013). ทฤษฎีคอนสตรัคติวิสต์ (Constructivist Theory). สืบค้นเมื่อ 8 พฤษภาคม,
, จาก https://teacherweekly.wordpress.com/2013/09/25/constructivist-theory/
Ignelzi, M. (2000). Meaning-making in the learning and teaching process. New Directions for Teaching and Learning, 2000(82), 5–14.
Kolb, A. Y., & Kolb, D. A. (2009). Experiential learning theory: A dynamic, holistic approach
to management learning, education and development. The SAGE handbook of management learning, education and development, 42, 68.
Piaget, J. (1972). The psychology of the child. Basic Books.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Journal of Philosophical Vision
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความวิชาการและบทความวิจัย ในวารสารฉบับนี้ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนเท่านั้น
สงวนลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์
