ปัจจัยคุณภาพชีวิตการทำงานที่มีผลต่อการคงอยู่ของพนักงานสายปฏิบัติการ: กรณีศึกษาพนักงานระดับสายปฏิบัติการมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เชียงราย

จินตนา ธราพร; ปิยธิดา เพียรลุประสิทธิ์; ธฤตวัน เจริญพร

ผู้แต่ง

จินตนา ธราพร หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารธุรกิจ สำนักวิชาการจัดการ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
ปิยธิดา เพียรลุประสิทธิ์ ศูนย์วิจัยเพื่อผู้ประกอบการและความยั่งยืน สำนักวิชาการจัดการ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
ธฤตวัน เจริญพร ศูนย์วิจัยการจัดการโลจิสติกส์ภัยพิบัติแบบบูรณาการ สำนักวิชาการจัดการ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

คำสำคัญ:

คุณภาพชีวิตการทำงาน, การคงอยู่ของพนักงาน, พนักงานระดับสายปฏิบัติการ, มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, เชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยประชากรศาสตร์ที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงาน และปัจจัยคุณภาพชีวิตการทำงานที่ส่งผลต่อการคงอยู่ของพนักงานระดับสายปฏิบัติการ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เชียงราย การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ โดยเก็บข้อมูลจากพนักงานระดับสายปฏิบัติการจำนวน 486 คน ด้วยแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน (การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ) ผลการวิเคราะห์แสดงให้เห็นว่า ปัจจัยประชากรศาสตร์ที่แตกต่างกันส่งผลในความพึงพอใจต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของพนักงานระดับสายปฏิบัติการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ปัจจัยคุณภาพชีวิตการทำงานที่มีผลต่อการคงอยู่ในงานของพนักงานระดับสายปฏิบัติการอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.001 และ 0.01 มีอิทธิพลสูงที่สุด คือ ด้านโอกาสในการพัฒนาตนเองและความก้าวหน้าในอาชีพ ส่วนปัจจัยสภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัยและส่งเสริมสุขภาพ และความสมดุลระหว่างชีวิตกับการทำงาน ไม่พบว่า มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบายเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตการทำงานของพนักงาน ให้เกิดความพึงพอใจและสามารถทำงานได้อย่างมีความสุข รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการทำงานต่อองค์กรอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

ความพึงพอใจในงาน. (2559, 18 พฤศจิกายน). คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/job-satisfaction/

ค็อกซ์, เอส. (2566, 27 มกราคม). มีประโยชน์อย่างไรในการพัฒนาคุณภาพชีวิตการทำงาน. benefitssellingdigital. https://benefitssellingdigital.com/work-life/มีประโยชน์อย่างไรในการ/

คุณภาพชีวิตการทำงาน. (2562, 7 กุมภาพันธ์). สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน). https://www.tosh.or.th/index.php/blog/item/475-quality-of-working-life

จุไรวรรณ บินดุเหล็ม. (2562). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความตั้งใจคงอยู่ในงานของข้าราชการและลูกจ้างองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

ชัชชม ทัพชุมพล. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการคงอยู่ในองค์กรของพนักงานมหาวิทยาลัยสายปฏิบัติการที่มีสมรรถนะสูง: กรณีศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula ETD. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/7108

ธนพร ปทุมรังสรรค์. (2557). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการคงอยู่ในองค์การของพนักงานกลุ่ม Generation Y: กรณีศึกษากลุ่มธุรกิจออนไลน์แห่งหนึ่ง [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:126691

ธิติญา เชือนไธสง และจุฑาทิพ คล้ายทับทิม. (2566). คุณภาพชีวิตการทำงานของบุคลากรกรมธุรกิจพลังงาน. วารสารการบริหารจัดการและนวัตกรรมท้องถิ่น, 5(8), 721–732. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmli/article/view/265351

นรินทร์ อบแพทย์. (2563). คุณภาพชีวิตการทำงาน: กรณีศึกษา บุคลากรในองค์การบริหารส่วนจังหวัดระนอง [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula ETD. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/7497

ปนัดดา ตรีเวทย์ศีล และชิณโสณ์ วิสิฐนิธิกิจา. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการคงอยู่ในงานของพนักงานโรงแรมสวิสโฮเต็ล กรุงเทพ รัชดา. วารสารศิลปศาสตร์ปริทัศน์, 18(2), 65-84. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/larhcu/article/view/262195

เปรมฤดี ผ่องชมภู, พิชัย ทรัพย์เกิด, พรพนา ศรีสถานนท์, และชนินทร์ วิชชุลตา. (2567). คุณภาพชีวิตการทำงานที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของพนักงานในเขตอุตสาหกรรม จังหวัดระยอง. วารสาร มจร. เพชรบุรีปริทรรศน์, 7(1), 366-380. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JPR/article/view/274554

พลกฤต รักจุล, ประภัสสร วรรณสถิต, กัญญ์พัสวี กล่อมธงเจริญ, และชัยวัฒน์ ใบไม้. (2563). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง ความผูกพัน และความตั้งใจที่จะคงอยู่ของพนักงาน: ทบทวนวรรณกรรม. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(12), 15–29. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/247544

พัฒนา พรหมณี, ยุพิน พิทยาวัฒนชัย, และจีระศักดิ์ ทัพผา. (2563). แนวคิดเกี่ยวกับความพึงพอใจและการสร้างแบบสอบถามความพึงพอใจในงาน. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ สถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย, 26(1), 59–66. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/apheit-ss/article/view/241557

พัทธรนันท์ ห้วยหงษ์ทอง. (2563). คุณภาพชีวิตและความสมดุลในการทำงานของข้าราชการต่างเจนเนอเรชั่น Gen X-Y (กรณีศึกษาสำนักงานเขตพระนคร) [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections]. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:274218

พุทธรักษา พรมดี. (2564). คุณภาพชีวิตการทำงานของบุคลากรสำนักงานสถิติแห่งชาติ (ส่วนกลาง) กรุงเทพมหานคร. วารสารโครงการทวิปริญญาทางรัฐประศาสนศาสตร์และบริหารธุรกิจ, 1-16.

ภัณฑิลา ธนกิจธวัช. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความตั้งใจคงอยู่ในงานของครูโรงเรียนเอกชนในระบบที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดนครปฐม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. DSpace at Silpakorn University. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/4503

มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, ส่วนการเจ้าหน้าที่. (2567). ข้อมูลเผยแพร่สถิติบุคลากรมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง. https://personnel.mfu.ac.th/personnel-information.html

วิทยา อินทร์สอน และสุรพงศ์ บางพาน. (ม.ป.ป.). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตการทำงานของพนักงานโรงงานอุตสาหกรรม. Industrial Technology Review, 282. http://www.thailandindustry.com/onlinemag/view2.php?id=773§ion=30&issues=74

สราวลี แซงแสวง. (2559). คุณภาพชีวิตการทำงานและความสมดุลของชีวิตในการทำงานของพนักงานระดับปฏิบัติการเจนเนอเรชั่น X และเจนเนอเรชั่น Y [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:138257

สิรินทร์ ชุ่มอินทรจักร. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการคงอยู่ของพนักงานบริษัทลีสซิ่งแห่งหนึ่งในประเทศ [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหิดล]. CMMU Digital Archive. https://archive.cm.mahidol.ac.th/handle/123456789/4985

สุดา สุชฎา ฮิลเลียรีย์, เกียรติ บุญยโพ, และตระกูล จิตวัฒนากร. (2565). คุณภาพชีวิตและการจัดการทรัพยากรมนุษย์ของพนักงานโรงแรมแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานครภายใต้สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 11(3), 27–37. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NBJ/article/view/260952

อภิศรา กองวงศ์ และอัควรรณ์ แสงวิภาค. (2567). อิทธิพลของปัจจัยแรงจูงใจและปัจจัยค้ำจุนที่มีผลต่อการคงอยู่ของพนักงานบริษัทแห่งหนึ่งในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 10(1), 96–110. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rpu/article/view/277471

อัจฉริยวุฒิ ชัยมาตย์. (2566). แรงจูงใจกับคุณภาพชีวิตการทำงานของบุคลากร สำนักการท่องเที่ยวและกีฬา เมืองพัทยา จังหวัดชลบุรี. Procedia of Multidisciplinary Research, 1(7), Article 72. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/PMR/article/view/2749

HREX.asia. (2562, 24 กรกฎาคม). ความพึงพอใจของพนักงาน (Employee satisfaction) สำคัญต่อองค์กรขนาดไหน. https://th.hrnote.asia/personnel-management/190724-employee-satifaction/

Humanica. (2566, 20 ตุลาคม). รู้จักกับ Employee retention กลยุทธ์มัดใจและผูกสัมพันธ์กับพนักงาน. Humanica Group. https://www.humanica.com/th/what-is-employee-retention/

Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1–18. http://dx.doi.org/10.1111/j.2044-8325.1990.tb00506.x

Best, W. J., & Kahn, J. V. (1995). Research in education. Prentice-Hall of India.

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2008). Self-determination theory: A macrotheory of human motivation, development, and health. Canadian Psychology/Psychologie Canadienne, 49(3), 182-185.

Delamotte, Y., & Takezawa, S. (1984). Quality of working life in international perspective. International Labour Office.

Dibble, S. (1999). Keeping your valuable employees: Retention strategies for your organization's most important resource. John Wiley & Sons.

Ellenbecker, C. H. (2004). A theoretical model of job retention for home health care nurses. Journal of Advanced Nursing, 47(3), 303–310. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2004.03094.x

Herzberg, F. (1993). Motivation to work. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315124827

Herzberg, F., Mausner, B., & Snyderman, B. B. (1959). The motivation to work. John Wiley & Sons.

Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370-396.

Mondy, R. W., & Martocchio, J. J. (2015). Human resource management (14th ed.). Pearson.

Taunton, R. L., Krampitz, S. D., & Woods, C. Q. (1989). Manager impact on retention of staff: Part 1. Journal of Nursing Administration, 19(3), 14-19. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2921631/

Walton, R. E. (1975). Criteria for quality of work life. In L. E. Davis, & A. B. Cherns (Eds.), Quality of working life: Problems, projects and the state of the art (pp. 91-104). The Free Press, Collier-Macmillan.

Willens, C. (2009). Armstrong’s handbook of human resource management practice. Industrial and Commercial Training, 41(6), 344–346. https://doi.org/10.1108/00197850910983965

Yamane, T. (1967). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). Harper and Row.